Anders ziek in de nieuwe tijd

Onlangs kwam ik een boek tegen, met als titel ‘Anders ziek in de nieuwe tijd’. Het is een boek dat ik jaren geleden gelezen heb, maar de titel fascineerde me. Anders ziek in de nieuwe tijd…

Volg de leider

Tja, het is overduidelijk dat de snelheid waarmee de tijden veranderen vergelijkbaar zijn met die van een rollercoaster. Onvoorspelbaar en onnavolgbaar snel. In vroegere tijden was het credo ‘volg de leider’. Hierin excelleerde voornamelijk de Kerk gedurende meerdere eeuwen. Als je leefde volgens hun voorschriften, als je vroom en godsvruchtig was dan kwam je in de hemel en at je de spreekwoordelijke pap met gouden lepels. Was je daarentegen een andere mening toegedaan, werd je verketterd en kon het zelfs tot de brandstapel leiden. De leider (in casu de Kerk) misbruikte toen haar macht door angst te zaaien onder de onderdanen. Hierdoor liepen mensen in de pas, en werd de meute beheersbaar en controleerbaar. Dit heeft eeuwenlang geduurd, totdat de wetenschap het overnam. De klassieke wetenschap, met Descartes en Newton als exponent hiervan, pretendeerde alle antwoorden te kennen op de vragen waarop de Kerk het antwoord schuldig moest blijven. De klassieke wetenschap kon immers ‘bewijzen’ op tafel leggen, iets waar de Kerk schromelijk in het zand moest bijten. De nieuwe ‘Heilige Koe’ was aldus geboren. Opnieuw werd een (nieuw) kader gecreëerd, waarin het de ‘onderdanen’ betaamde om de (nieuwe) leer te volgen. Met de belofte dat de mens een lang en gelukkig leven beschoren was als het maar de regels van de wetenschap volgde. En ten tweede male was het gevolg hiervan dat de mens een leider volgde, en aldus ontkracht werd… Die tijden zijn aan het daveren op haar grondvesten. De Kerk verliest steeds meer gelovigen, en ook de klassieke wetenschap verliest van haar pluimen. Mensen nemen geen genoegen meer met wat wetenschappers verkondigen. Zij gaan zelf op zoek via allerlei kanalen (oa internet) om zich te informeren, maken gebruik van ‘second opinions’ wat hun gezondheid betreft, en nemen niet zomaar als waarheid aan wat ‘experts’ verkondigen.

Hoe zit het leven in elkaar?

Al sinds mijn jeugd ben ik uitermate gefascineerd in hoe het leven in elkaar steekt, en wat aan de basis ligt van ziekte en gezondheid. Wellicht heb ik dit een stuk geërfd van mijn vader, want als kind was hij meer geïnteresseerd in het openschroeven van auto’s dan dat hij er effectief mee speelde. Zijn nieuwsgierigheid en verlangen tot meer inzicht in het mechanisme en functioneren van wat wij als materie beschouwen heb ik op één of andere manier met de paplepel meegekregen. In een eerste poging om het leven meer te begrijpen startte ik met de opleiding geneeskunde, die ik met succes beëindigde in het jaar 2000. Aansluitend werkte ik als klassiek huisarts, waarbij ik steeds meer geconfronteerd werd met ‘uitbehandelde’ zieke mensen. Het frustreerde me steeds meer tegen de patiënt te moeten zeggen dat er geen oplossingen meer waren binnen datgene waar de klassieke geneeskunde voor stond. Was er dan echt niets méér…??

Niets is onmogelijk

Het ligt in mijn aard om me niet neer te liggen bij een ‘dit kan niet’, één van mijn motto’s is dan ook dat niets onmogelijk is. Geleidelijk aan ging ik me daarom steeds meer verdiepen in holistische geneeskunde, de vorm van geneeskunde die niet alleen lichamelijke, maar ook psychische, emotionele en sociale factoren in rekenschap brengt. Binnen het ‘holisme’ wordt de mens en het leven als een eenheid beschouwd. Alles is met elkaar verbonden en niets staat op zichzelf. Dit in tegenstelling tot het traditionele Westerse wereldbeeld dat gebaseerd is op het ‘reductionisme’, die het geheel in stukken verdeelt, en elk stuk apart gaat benaderen. Ziekte en gezondheid worden in onze Westerse visie nog al te vaak in een ‘mechanisch’ model gegoten. Wij zijn ons lichaam, wij zijn een ‘machine’. En die valt te ‘repareren’ als we het falende schakeltje kunnen terugvinden. Een wereld vol met robots dus ! En toch zijn we niet allemaal gelijk, toch onderscheidt elk individu zich door zijn of haar specifieke individuele kenmerken. Kunnen we dan wel spreken van robots, of is er meer aan de hand ?

Je bent meer dan je klachten

Eén van de basisprincipes van het Holisme is dat wij niet ons lichaam zijn, maar dat we een lichaam hebben. Dit komt al tot uiting in de manier waarop wij klachten verwoorden. We zeggen immers wel ‘ik heb kniepijn’, en niet ‘ik ben mijn kniepijn’. We kunnen een griep oplopen, maar we zijn niet de koorts, de misselijkheid en andere symptomen. Een ander basisprincipe is de bijna kinderlijk eenvoudige formule van Einstein, die net zoals zijn bedenker uitblinkt in genialiteit: E = mc2. In deze formule is de ‘c’ een constante, dus die heeft verder niet zoveel betekenis. De ‘E’ staat voor energie, en de ‘m’ staat voor massa. Dit betekent dus dat alles wat massa heeft een evenredige energie heeft. Dit kan het duidelijkst geïllustreerd worden aan de hand van de bouwstenen van ons lichaam. Ons lichaam bestaat uit moleculen, die op hun beurt uit atomen en atoomkernen bestaan. Deze laatste zijn dan weer opgebouwd uit neutronen en protonen, waaruit verder nog ‘quarks’ gedistilleerd kunnen worden. Het bijzondere hiervan is dat de kleinste ‘deeltjes’ (quarks) waaruit ons lichaam bestaat niet meer onder de term ‘massa’ vallen, het zijn immers energiedeeltjes! Met andere woorden, ons lichaam is in de eerste plaats opgebouwd uit deze energiedeeltjes, die door middel van een soort ‘stolling’ vorm geven aan de massa, aan ons fysieke lichaam. Dit betekent dus ook dat we een ‘gezonde massa’ mogen verwachten als de energie ‘stroomt’, en dat de massa ‘ziek’ wordt als de energie niet stroomt of geblokkeerd is. Toen ik me hier eenmaal de impact van realiseerde, besefte ik ook dat mijn manier van geneeskunde bedrijven nooit meer dezelfde zou zijn. Het lichaam toont immers via gezondheid of via ziekte (klachten, symptomen, ziekten,…) wat er op een ander, energetisch vlak ‘goed’ of ‘fout’ gaat.

In mijn zoektocht naar handvaten om ziekte en gezondheid anders te kunnen benaderen en om patiënten anders te behandelen, stootte ik als vanzelf op het Internationaal Holistisch Centrum (IHC) met de opleiding tot psychosociaal counselor, de Loek Knippels Academie.

Beperkte overtuigingen en geblokkeerde emoties

Via deze opleiding leerde ik het ‘HEEL’-principe kennen (oorspronkelijk bedacht door Roy Martina). Dit principe is zo eenvoudig, en tegelijkertijd even geniaal als Einsteins formule. Het gaat er immers van uit dat we in ons leven streven naar ‘Heelheid’, naar gezondheid, naar levensvreugde, naar gelukkig zijn, naar vervulling van onze levensopdracht hier op aarde. Op onze weg hiernaartoe hebben we echter veel ‘schade’ opgelopen, trauma’s die we met ons meedragen. Om dit wat duidelijker te maken geef ik het voorbeeld van een kind dat op zijn donder krijgt telkens als het iets ‘fout’ doet. Dit kan in het later leven leiden tot faalangst. De schrik zit er dan zo ingebakken iets fout te doen, dat de volwassen persoon de lat voor zichzelf heel hoog legt. Zo heeft die persoon voor zichzelf een excuus gecreëerd (‘dit is niet haalbaar voor mij’, ‘dit ligt niet binnen mijn mogelijkheden’) om niet in actie te hoeven komen, en kan hij ook niet geconfronteerd worden met zijn schrik om te falen. Dit kan leiden tot een middelmatig, weinig uitdagend leven. Hier komen we op het terrein van de ‘beperkende overtuigingen’, die meestal onbewust zijn. In het ‘systeem’ van die persoon speelt dan als bijna geautomatiseerd hetzelfde plaatje, namelijk ‘ik kan het niet’, telkens hij uitgedaagd wordt om in actie te komen. Deze (on)bewuste overtuiging verhindert die persoon in het latere leven aldus om daadkrachtig te zijn. Aan de oorsprong ligt echter zijn opgelopen trauma, nl. faalangst, die als een onzichtbare stoorzender zijn leven ontkleurt. Een ander voorbeeld is een kind dat door omstandigheden gescheiden wordt van zijn beste vriendje, bijvoorbeeld omdat de ouders besluiten te verhuizen. Dit kan ertoe leiden dat het kind besluit om nooit meer die pijn te hoeven ervaren, en zich aldus afsluit om mensen nog te dichtbij te laten komen. De schrik om gekwetst te worden, om afscheid te moeten nemen van een geliefd iemand, kan er toe leiden dat die persoon in zijn volwassen leven problemen krijgt met bindingsangst en intimiteit. Hier komen we op het terrein van de geblokkeerde emoties. De schrik om (opnieuw) pijn te moeten voelen zorgt ervoor dat die persoon zich afsluit van een deel van zijn gevoelswereld. Beperkende overtuigingen en geblokkeerde emoties zijn vormen van energieën die niet stromen. En zoals de formule van Einstein ons laat zien, kunnen deze energieën zichtbaar worden op fysiek niveau. Het lichaam gaat symptomen vertonen, en kan (chronisch) ziek worden. Soms werpen mensen op dat het hier niets mee te maken heeft, dat het een erfelijke aandoening is die de grote boosdoener is. Oké, maar wat is erfelijkheid ? Wat is erfelijkheid méér dan energie die vorm gekregen heeft in massa (DNA) over generaties heen ?

Het HEEL-principe

Even terugschakelen nu, naar het HEEL-principe. Ieder volwassen mens draagt ‘bagage’ mee uit het verleden. Het zogenaamde ‘Kruis’ wat ieder van ons te dragen heeft, en wat ik ook wel de spreekwoordelijke ‘rugzak’ noem. In onze rugzak sjouwen we ballast mee uit ons verleden, ballast die ons verhindert om helemaal zorgeloos en vrij in het leven te staan. Die ballast omvat onze beperkende overtuigingen en geblokkeerde emoties, bewust of onbewust. Om echt ‘heel’ te kunnen worden is het de kunst om te proberen onze rugzak lichter te maken. Daartoe is het nodig dat we die beperkende overtuigingen en geblokkeerde emoties loslaten. Hoe meer ballast we kunnen loslaten, des te heler we worden, wat zich ook vertaalt in een groeiende mate van gezond zijn. De energie gaat immers opnieuw stromen, steeds meer en meer, wat zich weerspiegelt in een gezond lichaam. Loslaten dus, de laatste letter van ‘HEEL’, dat is het streefdoel. Om steeds heler te kunnen worden is de eerste vereiste uiteraard dat we herkennen dat er een probleem is. Een probleem kan zich uiten op fysiek niveau onder de vorm van een symptoom of ziekte, maar het kan zich ook uiten op andere niveaus: emotioneel, relationeel, sociaal,… Herkennen is dan ook de eerste letter van het HEEL-principe. Zo kan het bijvoorbeeld zijn dat je herkent dat je steeds op de ‘verkeerde’ partner botst, of dat je herkent dat je niet het geluksniveau en de levensvreugde ervaart die je graag zou willen ervaren. Kortom, het is de fase waarin je eenvoudigweg constateert dat er een probleem is. De patiënten die bij mij op consultatie komen zitten allemaal op zijn minst in deze eerste fase. Het feit dat ze hulp vragen kan alleen maar als ze ook daadwerkelijk Herkennen dat er een (fysiek) probleem is, en dat het zo niet verder kan. Dan komt de tweede fase, de fase van Erkennen. Dit is de eerste ‘E’ uit het HEEL-principe, en komt na de Herkenning. Dit is de fase van inzichten en acceptatie. Ik wil hier wel bij vermelden dat acceptatie niet hetzelfde is  als je neerleggen bij een situatie.

Acceptatie versus ‘je er bij neerleggen’

Als je je neerlegt bij iets, schuilt het gevaar dat je ervan uitgaat dat het onveranderlijk en definitief is. ‘Neerleggen bij’ mag niet betekenen dat je voor altijd in de slachtoffer-rol kruipt! Acceptatie betekent veeleer dat je aanvaardt dat een probleem is zoals het nu is, in de wetenschap dat het kan veranderen. Zo geef je ook ruimte aan het probleem, de ruimte die nodig is om te kunnen evolueren. Patiënten die geen erkenning willen, durven of kunnen geven aan wat ze herkennen,  gebruiken vaak uitspraken als  ‘zo is het nu eenmaal’, ‘dat is wie ik ben’, ‘het ligt in mijn karakter’, ‘ik ben er zo mee geboren’, en ‘het probleem ligt niet bij mij’. Een veel gehoorde uitspraak is ook ‘ik heb het een plaats gegeven’. Dikwijls gaat het hier om een ontkenning, een niet-acceptatie van iets wat nog niet geheeld is. Wanneer een patiënt op consultatie praat over een overleden familielid, terwijl het verdriet en de pijn zichtbaar naar boven komen, betekent dit dat het rouwproces nog niet voltooid is. Je kan dan wel zeggen dat je het een plaats hebt gegeven, maar wat je eigenlijk doet is onverwerkte emoties in je energieveld ‘plaatsen’. En als je er maar zo weinig mogelijk aandacht aan besteed wordt het op den duur ‘onzichtbaar’, het verplaatst zich van je bewustzijn naar je onderbewustzijn.

Onverwerkte emoties

Echter, de onverwerkte emotie is dan wel uit beeld verdwenen, maar het oefent nog altijd zijn invloed uit in je energiesysteem zonder dat je het in de gaten hebt ! En alles wat we energetisch met ons meedragen vertaalt zich op één of andere manier in onze fysieke verschijning (E=mc2). Elke wonde vraagt heling, op welk niveau dan ook. Als je een snijwonde aan je vinger oploopt, dan gaat daar energie naartoe, net zolang totdat de wonde geheeld of genezen is. Je kunt je dus voorstellen hoeveel energie ‘verloren’ gaat aan niet-geheelde wonden of trauma’s in ons energetisch veld. Wat zich op dat niveau afspeelt is dan ook bepalend voor het energieniveau dat we dagelijks ervaren ! Zolang wonden en trauma’s in ons energetisch veld niet geheeld zijn, blijven we er (onbewust!) energie naartoe sturen. Ik noem dit gemakshalve ‘energielekken’. Je kunt je dus voorstellen hoe groot de impact hiervan kan zijn in ons dagelijks functioneren, en in ons dagelijks welbevinden. De fase van Erkennen heeft hier alles mee te maken: opsporen van, inzicht krijgen in, en erkennen van niet-geheelde trauma’s. De meeste therapieën die ik ken (o.a. psycho-therapie, mindfulness) werken op deze eerste 2 niveaus: herkennen en erkennen. Ze zijn absoluut noodzakelijk om tot echte heling te kunnen komen, maar ze zijn op zich onvoldoende om effectief te kunnen loslaten.

Verwerken gaat verder dan inzicht

Als je blijft hangen bij inzichten, begrijpen en erkennen, is je energetisch veld nog niet opgeschoond. Je onzichtbare rugzak nog niet lichter geworden. Om echt te kunnen loslaten is ook een volgende cruciale stap nodig: Expressie geven aan, dit is de tweede ‘E’ in het HEEL-principe. In deze fase komt wat geblokkeerd zat ook naar buiten. Het verlies om een geliefde wordt volledig doorvoeld, én geuit. De kwaadheid en het verdriet worden niet langer ingehouden (opgekropt), maar ze krijgen een vrijgeleide naar buiten, ze worden tot expressie gebracht. Op het moment dat het rouwproces volledig doorleefd is, is de wonde van het verlies volledig geheeld. Het energielek is gedicht. Je voelt je een stuk minder ‘bezwaard’, en dus lichter.

Expressie

Deze fase van expressie leidt bijna als vanzelf tot ‘Loslaten’, je hoeft daar eigenlijk weinig of geen energie meer in te steken. De kunst om tot echt loslaten te komen zit voor mij in die derde stap. Het is de voor mij de moeilijkste, omdat het impliceert dat we de confrontatie aangaan met onze diepste angsten. Met die emoties die tot het diepst in onze ziel snijden. Het impliceert overgave aan het onbekende, en doorbreken van de grenzen van onze comfortzone. Het betekent afscheid nemen van een stuk waarmee we onszelf vaak een hele lange tijd geïdentificeerd hebben. Het betekent dat we na het loslaten vaak een ‘leegte’ ervaren, waarna we een nieuw evenwicht dienen te vinden. Via het IHC (Internationaal Holistisch Centrum) mocht ik zelf ervaren wat de toegevoegde waarde van dit Heel-principe inhoudt, en van de fase van Expressie in het bijzonder. De methodieken die hierbij gebruikt worden zijn velerlei: het gaat o.a. over herbeleving via psychodrama, familie-opstellingen, gestaltwerk, visualisaties, tekenen enz. Expressie geven aan, is de ‘missing link’ om geblokkeerde energieën opnieuw tot stromen te brengen. En zo komen we terug bij het begin van dit verhaal: als de energie vlot en vrijelijk kan stromen, dan wordt dit vertaald in een ‘gezonde massa’. Ons lichaam is fit en vitaal, we voelen ons evenzo: levendig, vreugdevol en gelukkig!

Koen DeWaegenaere, holistisch arts en psychosociaal counselor, afgestudeerd aan de Loek Knippels Academie (de opleiding van het Internationaal Holistisch Centrum).

Voor meer informatie over deze opleiding: www.loekknippelsacademie.nl

Op 20-05-2014, categorie: Blog door

Leave a Reply