Angst en beklemming bij de geboorte van een kind met het syndroom van down. (2019)

Angst en beklemming bij de geboorte van een kind met het syndroom van down.

beklemming ongerustheid nervositeitJe zult er maar plotseling voor staan: jouw kind heeft het syndroom van down. Na angst, bezorgdheid voor haar toekomst, nemen ongerustheid en beklemming soms de overhand. Bij mijn client zag ik vooral nervositeit: afgekloven nagels, overmatig zweten.

“We hebben een relatie-probleem!

beklemming ongerustheid nervositeitMet deze woorden stapte een echtpaar binnen. Hij in costuum, zij in een prachtige jurk met bijpassende shawl en schoenen. Het perfecte plaatje van een stel dat het financieel goed gaat. Hij was zakenman, werkte vooral internationaal.
Onmiddellijk viel mij zijn nervositeit op. Ik zag afgekloven nagels en zweetdruppels op zijn voorhoofd. Zij daarentegen zat er parmantig bij. Duidelijk van haar zaak. Ze wilde scheiden, dat stond voor haar vast.

Scheiden en toch relatietherapie? Beklemmingbezorgdheid?

“Het moet stoppen met ons…ik kan er echt niet meer tegen” begon ze haar betoog. “Waar kun je dan niet meer tegen?” vroeg ik haar.
“Mijn man heeft op alles en iedereen in huis commentaar, vooral op Charlotte, die moet het steeds ontgelden!”
“Hoe oud is Charlotte?” vroeg ik opnieuw.
“Charlotte is nu 12 jaar en legt blijkbaar het vuur aan zijn schenen, want hij ontvlamt bij het minste ….en dan moet zij het ontgelden. Dat kan niet. Ik wil het niet. Het is zo oneerlijk! Beter alleen verder dan met een partner naast me die steeds maar ruzie zoekt!”

De ontmoeting had iets onwezenlijks: teveel beklemming en nervositeit

Hij zat erbij als een zoutzak. Zij voerde het woord. Voor haar waren de kaarten inmiddels al geschud. Einde relatie, zakelijk alles regelen en verder gaan met het eigen leven. Voor hem was dat niet het geval. Hij was duidelijk aangeslagen door haar kordate optreden.
Toch kwam er weinig uit hem. Het was alsof ze beiden om de hete brei heen draaiden. Ik stelde voor om een korte break in te lassen en dan een tekening te maken.

“Teken jezelf, je partner en je kind handelend in een situatie…jullie zijn allemaal wat aan het doen …”.

Haar tekening: herkende ik angst – beklemmingbezorgdheidnervositeit of ongerustheid?

beklemming ongerustheid nervositeitDe kleurpotloden werden uitgestald en ik zag hoe gedreven en gepassioneerd zijn vrouw begon te tekenen. Hij draaide wat met het papier en zette toen een soort ‘Barba Papa’ midden op de tekening. Een heel groot figuur omgeven door een vrouwelijk wezen en op de achtergrond een klein wezentje met de rug naar de twee figuren getekend.
Zij daarentegen tekende een ideaal gezin: kind centraal, omgeven door de beide ouders. Zichzelf kleurrijk getekend evenals haar dochter en haar man in een blauw costuum.

 

 

Hoe zie jij je eigen relatie? Los van beklemming en ongerustheid?

beklemming ongerustheid nervositeitBij relatietherapie gebruik ik een uitsterst simpel model om de situatie even in te kleuren. Het betreft vier begrippen en de woorden TOEN en NU.

Geef jezelf een cijfer op de schaal van 0 – 10 wat betreft:
Ten eerste je fysieke aantrekkelijke kant, daar hoort ook je seksualiteit bij. Hoe was dat toen de relatie begon en hoe is dat nu?
Ten tweede je emotionele kant binnen de relatie: kunnen jullie aan elkaar je gevoelens laten zien. En ook weer TOEN en NU.
Ten derde je mentale kant: kunnen jullie over meer dingen praten met elkaar dan het weer? Ook over de opvoeding, de politiek, je interesses? Opnieuw zet dat cijfer af in de TOEN-situatie en in de NU-situatie.
En tenslotte je spirituele binding met elkaar: heb je het gevoel dat jullie iets meer betekenen dan partners voor elkaar? Zijn jullie bij toeval bij elkaar gekomen of zit daar een plan achter volgens jullie?

De kaarten zijn geschud

Het was meteen duidelijk. Kijk met mij mee naar de score van TOEN en NU.

Hij TOEN                                             Zij TOEN

  1. Lichamelijk niveau: 8                    8
  2. Emtioneel niveau:   7                    6/7
  3. Mentaal niveau:      8                     7
  4. Spiritueel niveau:    7                     6/7

Hij NU                                                  Zij NU

  1. Lichamelijk niveau: 3                   0
  2. Emotioneel niveau: 4                   2
  3. Mentaal niveau:       6                   5
  4. Spiritueel niveau:     2                   4

beklemming ongerustheid nervositeitWat zie je wanneer je naar deze scores kijkt? Wellicht begrijp je zijn nervositeit, ongerustheid meteen beter wanneer je alles in een breder perspectief plaatst.
Maar ook voor haar kun je meteen meer compassie opbrengen: wanneer zijn ze elkaar kwijt geraakt? Wat ging daaraan vooraf?
Haar bezorgdheid en beklemming worden nu ook duidelijker.

 

 

Terug naar de gezinstekening

beklemming ongerustheid nervositeitIk liet hem vertellen en stelde alleen maar vragen. Zijn nervositeit nam toe. Ik zag angst in zijn ogen en benoemde dat. Daarop antwoordde hij: “We komen nooit meer van haar af….ik had het leven met mijn lief zo anders voorgesteld!”
Zij brak en begon onbedaarlijk te huilen. “Is dit nieuw voor jou wat je partner je vertelt?” vroeg ik haar.
“Hij heeft nooit iets laten blijken dat hij moeite had met onze dochter. Zij heeft het syndroom van down. Nu hoor ik dat zijn leven volledig is ingestort door haar geboorte….”

“Ik hou van Charlotte. De verantwoording vind ik echter niet te dragen omdat we echt nooit meer los komen van zorgen. Ik kan niet slapen vanuit ongerustheid. Voel ‘s nachts een beklemming op mijn borst. De bezorgdheid gaat met mij aan de haal. Ik had een leven met mijn lief zo anders voorgesteld. Wanneer onze dochter volwassen is, wil ik de zaak goed verkopen. Dan samen gaan reizen. Dat kan allemaal niet. Mijn vrouw is alleen gefocust op Charlotte en heeft geen oog voor mijn behoeften!”

Twee huilende mensen tegenover me. Verstild. Elkaar niet aan durven kijken. Het gesnik van haar verstild heel langzaam. Dan kijkt ze op naar haar partner en zegt: “Waarom heb je me dat nooit gezegd. Ik voelde dat mijn dochter niet voldeed aan jouw eisen en dat zij de reden is waarom jij geen kinderen meer wilde. Ik zag dat je jezelf schaamde voor haar. Naar bedrijfsfeesten mocht ze niet mee. Je wilde Charlotte niet tonen bij jouw collega’s! En ik dreef weg van jou omdat ik dit heel oneerlijk en onredelijk vond….”

Zeg me dat het niet waar is…

beklemming ongerustheid nervositeitDe angst die vanaf het begin in hun ogen was, verdween. De bezorgdheid was besproken evenals zijn ongerustheid. Nu kon er actie ondernomen worden. Maar eerst was er de vraag van mij: “Gaan we werken aan de relatie of kiezen we voor scheiding?”
Ik wil verder met hem want zo heb ik hem nog nooit meegemaakt. Hij was altijd gesloten. Een echte binnenvetter en nu zie ik voor het eerst zijn tranen. Hij heeft dus wel gevoel! Ik had hem opgegeven omdat hij Charlotte had opgegeven. Maar dat blijkt niet het geval te zijn…..”

“Hoe is dat voor jou zoals je vrouw nu over je praat?”
Ik heb haar nooit zo over me horen praten. Ik was de zakenman die alleen maar wilde stralen in haar ogen. Daar hoorde geen onaffe zaken bij zoals Charlotte. Dat is niet waar. Mijn  ongerustheid heb ik nooit durven delen met mijn lief.
De bezorgdheid nam ik op mijn schouders. Zij mocht genieten van de materie die ik verzamelde. Een goed leven wilde ik scheppen voor hen samen, maar wel waar ook een plaats was voor mij. Ik heb me buitengesloten gevoeld. Ben toen vanuit mijn bezorgdheid mijn plan gaan trekken.
Mijn nervositeit groeide met de dag toen ik merkte dat Charlotte mijn vrouw helemaal in beslag nam. ‘s Avonds was mijn lief uitgeteld. Ik ging dan ook nergens meer heen met haar en verschool me in mijn werkkamer.”

“Wat gebeurt er nu met jou?” vroeg ik aan zijn vrouw die met vochtige ogen naar haar partner zat te kijken.

Elkaar in de kou zetten

“Waar zijn we elkaar kwijt geraakt?” vroeg ze aan hem.
“Bij de geboorte….ik zag dat jij schrok. Ik wilde daar niet aan toegeven en nam me voor om alleen voor Charlotte te gaan zorgen…jou wilde ik niet belasten omdat je werk alles was op dat moment!”
“Maar we zijn nu 12 jaar verder….en je hebt me nooit bij Charlotte betrokken….het lijkt wel of ze van mij weggehouden werd….”
“Dat klopt, jouw angst en beklemming was onveilig voor me. Charlotte had mij zo nodig. Ik zag wel je nervositeit, maar verbond dat aan de spanningen op je werk. Wanneer ik daar naar vroeg wuifde je het weg….je hield mij dus ook op afstand…”

Charlotte als Gids?

beklemming ongerustheid nervositeitOm uit de vicieuze cirkel te komen, kwam ik met een erg onorthodoxe vraag: “Stel je nu eens voor dat Charlotte bij jullie gekomen is omdat ze jullie wat wil leren: wat is dat dan volgens jullie?
Beiden begonnen spontaan te huilen en antwoorden bijna gelijktijdig: “Het gevoel laten spreken!”

Opdracht voor hartscontact

Ik vroeg hen beiden om de tekening opnieuw te maken waarbij ieder een juiste plek in zou nemen. Niet de plek van wegkijken. Ook niet de plek van de rug toekeren.
Een week later kwamen ze gearmd binnen stappen. Er leek wel een wonder gebeurd te zijn. Wat had er plaats gevonden?
Ten eerst waren de beide tekeningen liefdevol. Bij haar stonden ze naast elkaar en Charlotte hield de hand vast van haar en met de andere hand streelde ze de hond.
Zijn tekening vond ik erg emotioneel. Hij zat op zijn hurken en kietelde zijn dochter die voor hem op de grond lag. Zijn vrouw stond achter hem en liet haar handen op zijn schouders rusten. Beiden hadden een grote glimlach. Ook op zijn tekening was de hond aanwezig. Nu spelend met Charlotte terwijl die gekieteld werd.

Wat zijn de plannen? Los van beklemming en bezorgdheid.

Ze hadden ook een fotosessie gedaan. Prachtige foto’s worden tevoorschijn gehaald. Ik zie nu zelf voor de eerste keer Charlotte. Tussen de beide ouders zittend, dan weer naast vader staande maar ook een foto naast moeder. Natuurlijk ook enkele glamourfoto’s van Charlotte alleen.

“Wat heb je met de foto’s gedaan?” vroeg ik hen.
Hij antwoordde als eerste: “Ik heb enkele foto’s op mijn kantoor gehangen en krijg dagelijks vragen en commentaar van bezoekers. Ik voel dat ik trots ben op onze dochter Charlotte….(hij slikt en vervolgt) heb collega’s gesproken die ook een kind met het syndroom van down hebben. We gaan een stichting oprichten en uitstapjes organiseren voor ouders en hun kinderen….zie nu dat daar een grote uitdaging voor me ligt!”

En hoe is dat voor jou allemaal, nu je merkt dat je partner er totaal anders in staat.
“Ik draag zorg voor de stichting in oprichting. Heb besloten om Charlotte niet te achtervolgen maar haar te zien als een puber waarvoor we straks een plek moeten zoeken binnen een gezinsvervangend tehuis want zij zal altijd zorg nodig hebben. En daarna kunnen wij toch samen meer gaan reizen en leuke dingen doen.
Op dit moment staat echter het eerste uitstapje met een groep ouders gepland naar de Efteling. We willen er een mooie dag van maken voor zowel de kinderen als de ouders!”

Beklemming en nervositeit zijn voorbij: eind goed, al goed?

Beide mensen zijn ruim zes maanden bij me in therapie geweest. We bespraken zijn angst. Maar ook zijn ongerustheid en nervositeit.
Binnen dit artikel voert het tever om al die stappen ook te bespreken. Ik wil het laten bij het elkaar kwijtraken omdat er andere verwachtingen lagen.
Aan de ene kant: angst voor de toekomst van hun dochter met het syndroom van down.
Maar aan de andere kant zijn bezorgdheid nooit meer los te kunnen komen van zijn dochter. Waarbij hij duidelijk aangaf dat zijn nervositeit en ongerustheid vooral parten speelden in de nacht wanneer hij lag te piekeren over de toekomst van ‘zijn Charlotte’.

Jouw verwachtingen? Nu los van bezorgdheid en ongerustheid

Kijk jij weleens naar je  eigen verwachtingen en behoeften?
Bespreek je die ook met je partner?
Hebben julle als paar ook gezamenlijke verwachtingen?

Wie bepaalt de prioriteit van de verwachtingen en behoeften?
Door wat laten jullie je verwachtingen los?
Is er ruimte om de verwachtingen en behoeften  ‘bij te stellen’?
Verwachtingen en verlangens kunnen het cement zijn voor een goede relatie. Maar alleen dan wanneer er een open communicatie is tussen de beide partners.
Laat je horen! Kijk naar de ander!
Bekijk ook eens de film: YO, Tambien (2009) hierin speelt Pablo Pineda een man met downsyndroom die is afgestudeerd aan een universiteit en een baan heeft als consultant, In werkelijkheid is Pablo Pineda de eerste man met downsyndroom en een universitaire graad.

verwante artikelen

One Response

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *