Burn out

Ik ben leeg of heb ik een burn out? 3 signalen om de burn out te herkennen

“Ik ben emotioneel uitgeput. Heb een burn out!”

Burn outMet die woorden kwam mijn client binnen: “Ik ben emotioneel uitgeput. Voel me leeg en mijn vermoeidheid vloert me. Heb ik nu een burn out?”
De klachten hadden al zo’n 8 maanden in beslag genomen en eindelijk werd hij door de bedrijfsarts naar me verwezen.
“Ik weet me geen raad, wil hoe dan ook blijven werken, want thuis zitten, daar word ik gek van” zei hij me terwijl hij me indringend aankeek. Een traan rolde over zijn wang.

Mentale uitputting – signaal van een burn out

Ik had werkelijk met hem te doen. Je bent dan 45 jaar oud. Heb een druk gezin en je kunt het allemaal niet meer bijbenen. Je vergeet van alles. Irritaties stapelen zich op. Je hebt zelfs het gevoel dat je binnen je werk niet meer voldoet. Daar word je argwanend over!

Burn out“Mijn plek kan zomaar weggegeven worden aan een ander. Dan sta ik op straat. Iemand van 45 jaar komt nooit meer aan de bak…” was zijn reactie. En ik kon aan hem zien dat hij daar echt over tobde. “Hoe moet het toch verder met me? Ik heb de touwtjes niet meer in handen.”
“Vertel me eens waar je zoal aan denkt gedurende de dag…” vroeg ik hem. “Daar kan ik een verward boek over schrijven..” begon hij.
ok. Vertel maar, ik luister.

“Ik ben geboren in een ondernemingsmilieu. Beide ouders runden de winkel. Er was altijd drukte om me heen. Natuurlijk had dit als voordeel dat ik al jong op eigen benen moest staan. Mijn moeder had geen tijd om mij naar school te brengen. Ik werd aan de hand meegenomen van mijn oudere broertje. Wanneer ik thuis kwam, stond de thee niet klaar hoor. Dan was het helpen in de winkel of in het magazijn.

Dozen uitpakken, alles netjes stapelen op rekken. En nooit was er dan een opmerking dat ik het goed gedaan had. Mijn ouders vonden het blijkbaar normaal wat ik deed. Vriendjes gingen na school spelen met elkaar of balletje trappen op het veldje bij ons in de buurt. Ik mocht daar niet naar toe. Er was immers nog van alles te doen. Mijn vader zei eens tegen me: ‘Jongen wij werken voor jullie keihard zodat jullie het later beter krijgen dan wij!’ Hij vergat echter dat er nu nooit tijd was voor ons”.

Het levensverhaal – hoe een burn out gekweekt wordt

Tijdens het vertellen over zijn jeugd, zag ik vaak tranen. Hij slikte die weg. Vermande zich en zei regelmatig “Mijn ouders hebben het echt allemaal goed bedoeld hoor…” alsof ik daar aan zou twijfelen. Natuurlijk bedoelen onze ouders het goed over het algemeen. Ze zijn echter niet volmaakt en zien ons als kind soms niet. Er is wel verzorging in de vorm van eten en drinken en een dak boven ons hoofd. Maar zorg ontbreekt veelal.

Burn outWat bedoel ik met zorg?
Met zorg voor je kind kijk je echt naar de behoefte van je kind. Wat heeft mijn kind nodig? Waar kan ik mijn kind mee ondersteunen? Hoe voelt mijn kind zich in ons gezin? Zie ik dat hij zijn plekje inneemt of laat hij zich domineren door oudere broers en zussen? Allemaal vragen waarbij alleen de ouder het antwoord krijgt. Natuurlijk alleen wanneer de ouder ook kijkt. De ouder dient zorg te hebben voor het kind. Talenten te onderkennen en het ‘anders-zijn’ van elk kind aan te moedigen. Besef wel degelijk dat maar weinig ouders hiertoe in staat zijn.

Het levensverhaal kent zijn pieken en dalen: burn out begint ergens

Voor een therapeut is het niet boeiend om alleen te praten over de pieken uit iemands leven. Juist in de dalen van iemands leven lees je het verdriet. Maar ook hoe veerkrachtig iemand is. Hoe iemand opstaat na een pijnlijke situatie, een teleurstelling of groot verdriet. Die levenslessen samen zorgen ervoor dat je later in je leven de vruchten kunt plukken bij tegenslag en verdriet. Dat je handvaten hebt om op terug te vallen.

Burn outBurn out mensen hebben veelal niet die handvaten. Ze zijn gemangeld door het leven. Zijn vaak cynisch geworden en sluiten zich af voor het echte leven. Ze zijn meester in het overleven. Maar van echt leven hebben ze geen kaas gegeten.
Bij een burn out is het dan ook belangrijk om terug te gaan in de tijd. Het leven te bezien vanuit jouw ervaringen tot nu toe.

“Wat heb je geleerd van het leven? Hoe heb je die pijnlijke ervaring vanuit je jeugd omgezet? Heb jij jezelf destijds iets voorgenomen nadat die pijnlijke situatie voorbij was? Was was jouw conclusie n.a.v. het hele gebeuren?”

 

“Ik wil niet meer…”

Het is zo belangrijk dat een kind ‘neen’ leert zeggen. Tevens is het belangrijk dat een kind ‘neen’ kan ontvangen op een vraag. “Mag ik met mijn spelcomputer spelen?” “Neen, want we gaan zo meteen eten…straks kun je nog een tijdje spelen!”
Menig kind maakt hier een poppenkast van en eist en dwingt om toch te kunnen spelen. En menig ouder gaat daarin mee om de stress in het gezin te minimaliseren. Het kind heeft gewonnen.

Terug naar mijn casus. Steeds had mijn client een zinnetje voor in zijn mond liggen. Nooit had hij die zin uitgesproken. Uit angst om niet lief gevonden te worden.

“Wat had je zo graag willen zeggen?” vroeg ik hem.
“Ik wil niet meer….” Vaak kwam ik thuis van school en wist ik al wat me te doen stond, maar ik had daar geen zin in. Mijn vriendjes waren aan het voetballen. Mijn vader wist me telkens zo te treffen, nu zou ik zeggen, wist me te manipuleren met een zin als: “We hebben de hele dag keihard voor jouw toekomst gewerkt jongen, nu ga jij pappie even meehelpen, kom op!”

Burn out“En op zo’n moment had je ‘neen’ willen schreeuwen?”
“Zeker en daar waren veel van die momenten. Ik kon er niet onder uit en moest meehelpen. Er was een sfeer bij ons thuis van geen geklets maar aanpakken. Ik wilde mijn verhaal kwijt, dat kon niet. Alleen wanneer ik ‘s avonds in bed lag, vertelde ik onder de dekens aan mijn troetelbeertje mijn verhaal. Daarbij verzon ik ook zijn antwoord….en verhip, dat luchte op…die troetelbeer mis ik op dit moment in mijn leven”.

Visualiseren om de werkelijkheid aan te kunnen (los van je burn out)

“Nergens kon ik heen….en dat is mijn hele leven zo gebleven. Ook nu. Mijn vrouw snapt er niks van dat ik als een vaatdoek thuis kom. Ik heb in haar ogen leuk werk, verdien goed, maar ben ontevreden. Ze is er natuurlijk niet bij op mijn werk. Ze voelt niet wat ik voel. Ik voel me niet meer competent binnen mijn werk. Het is net of ik alles vergeet. Ik zie hoe jongere collega’s het aanpakken en dat kan ik niet. Ik voel me leeg. En dat duurt nu al ruim een half jaar…mijn vrouw vindt me een aansteller. Ze hamert erop dat ik mijn job niet moet verspelen omdat op mijn leeftijd banen niet voor het oprapen liggen…elke ochtend vertrek ik met lood in mijn schoenen naar mijn kantoor!”

Stel je nu eens voor dat jij naar jouw ideale werk gaat. Hoe ziet dat er uit? Wat voor werk doe je? Het is werk waar je intens van geniet. Je kunt er je talenten en kwaliteiten in kwijt. Er is veel waardering voor jouw werk. Kijk eens om je heen…wie zijn er op je werk? Wat voor collega’s heb je? Je verdient goed en je kunt je van alles permiteren. Wat zou je nu het liefst onmiddellijk willen aanschaffen omdat er voldoende geld is…”
Ik laat de fantasie het werk doen en kijk intussen hoe mijn client ademt. Zie duidelijk ontspanning en zijn gezicht klaart op. Er komt zowaar een glimlach op zijn gezicht. Dan vraag ik hem om terug te komen in de realiteit van vandaag om te vertellen wat hij ervaren heeft.

Ervaring als ankerpunt om je burn out aan te pakken

Hij zag zichzelf binnen een eigen creatief bedrijf. Hij bouwt samen met collega’s websites. Maakt gebruik van een creatief team. Zijn creaties worden gewaardeerd en hij trekt bovenmatig veel klanten aan. De betalingen stromen binnen en binnen enkele maanden kan hij zelfs meer mensen aantrekken. Hij kiest ervoor om een kunstenaar aan te trekken om nog fraaiere websites te kunnen ontwerpen.

Op mijn vraag wat hij als eerste zou aanschaffen, nu het hem financieel zo goed gaat, reageert hij heel emotioneel. “Ik zou mijn ouders een volledig verzorgde vakantie willen aanbieden. Ze konden vroeger nooit weg. Althans dat vonden ze zelf. Nu kan ik hen eens in de watten leggen. Ik wil ze ook bedanken dat ik bij hen geboren ben. Zij hebben uiteindelijk mogelijk gemaakt dat ik kon studeren. Wel wil ik hen nogeens vertellen hoe ik hen beiden echt gemist heb als kind”.
En weer vloeien de tranen.

“Kun je deze ervaring – vanuit de visualisatie – meenemen naar je dagelijks leven. Wat neem jij je nu dan voor?”
“Dat is niet moeilijk. Ik ga me orienteren op de website-bouw markt, want daar ligt mijn grote hobby. En binnen mijn werk op dit moment doe ik heel andere dingen. Totaal niet passend bij mijn creatieve geest. Vandaar dat ik elke dag als een vaatdoek thuis kom en neerplof op de bank. Ik wil het niet meer….mag ik onderhand eens zelf gaan leven?”

Konkluderend – Wanneer spreek je over een burn out? 

Wanneer is er sprake van een burn out? Drie oorzaken zijn aan te wijzen:
Ten eerste: je bent enorm vermoeid;
Ten tweede: een vorm van cynisme overvalt je;
Ten derde: het gevoel van incompetentie.
Deze klachten duren al langer dan zes maanden. Natuurlijk hebben we allemaal weleens een rotdag, zijn we weleens oververmoeid.

Met verschillende methodieken kun je gaan werken. Het levensverhaal biedt veel aanreikpunten om te kijken of iemand werkelijk het leven leidt dat hij of zij graag wil leiden. Heeft iemand gekozen voor het leven of is iemand aan het overleven. Dan mag er een belletje gaan rinkelen. Want juist bij overleven ‘verbruik’ je enorm veel levensenergie die je beter had kunnen steken in werk wat je ambieert.
In onze week-workshops in de Dordogne werken we vaak met visualisaties, meditaties en confrontatietechnieken om de deelnemer bij de eigen zielenopdract te brengen. Daar bestaat namelijk geen burn out. Daar lacht het echte leven je tegemoet.

 

verwante artikelen

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *