cropped-logo-for-loek-1.jpg

Creativiteit stimuleren door inventiviteit, originaliteit en vindingrijkheid. (data voor de zomerschool 2021)

Creativiteit stimuleren door inventiviteit, originaliteit en vindingrijkheid. (data voor de zomerschool 2021)

 

Creativiteit stimuleren: hoe werd vroeger jouw creativiteit gestimuleerd? Werd je aangemoedigd om vindingrijk te zijn en vonden je ouders je vaak inventief? Wanneer werd je juist bejubbeld om je originaliteit?

Nooit?
Dat kan niet waar zijn! Een van de belangrijkste waarden in de opvoeding zou juist het stimuleren van de creativiteit moeten zijn. KInderen die hun creativiteit ontwikkelen, vinden vaak op latere leeftijd makkelijker oplossingen voor moeilijke vragen en problemen. Ze zijn daarin vaak vindingrijk en origineel.
Neem 10 minuten om in contact te komen met jouw creativiteit of luister meteen naar de podcast.

(Luister je liever naar de podcast waarin Loek het artikel voorleest? Hier heb je de kans)

Verlies van onze creativiteit

Maar waar zijn we die creativiteit verloren geraakt?
De Nederlandse troubadour Gerard van Maasakkers zingt het zo mooi in zijn lied over ‘bloempjes zijn rood’.

Een kind gaat voor het eerst naar school en de juf zegt: “Teken allemaal eens een veld vol met bloemen….” En het kind versiert het hele blad met allerlei kleuren in diverse vormen en lekker door elkaar. Dan komt de juf en is heel boos, ze zegt: “Bloempjes zijn rood, en blaadjes zijn groen!”

Het kind wil daar niet aan want ziet alle kleuren van de regenboog aan bloemen en de juf verliest haar geduld. Hij mag op de gang gaan staan.
Na korte tijd is het kind helemaal het systeem geworden en tekent bloemen rood met groene blaadjes, keurig netjes in een rij.

Bloempjes zijn rood…

Het jaar daarop krijgt hij echter een echte pedagoog als leerkracht. Iemand die het kind ziet en stimuleert om origineel te zijn.
“We gaan vandaag een bloemenveld tekenen en je mag alle kleuren gebruiken…” Maar het kwaad is al geschied en het kind tekent keurig netjes bloemen in een rij, rood met groene blaadjes.

De leerkracht zegt dan: “Kijk eens naar buiten, dan zie je alle kleuren bloemen…” Maar het kind is gekneed en alle creativiteit is verdrongen.

In een interview in mijn onderwijsperiode met Annie M.G. Schmidt kwam dit ook even ter sprake, waarop zij vol humor en stelligheid zei: “Toen mijn kind schoolrijp was, heb ik hem thuisgehouden omdat op school alle creativiteit onderdrukt wordt”.

De leerkracht in mij…

Als leerkracht aan De Wingerd, een basisschool in Oosterhout-Zuid waar destijds de onderwijsvernieuwer Jan Mommers de leiding had, kreeg ik alle ruimte.

Ruimte om de creativiteit van het kind op de eerste plek te zetten. Bij een aspect was dat ook makkelijker voor mij. Ik was namelijk geen sportman en elke week 2 gymlessen vullen met voetballen vond ik weinig origineel.

Daarom bedacht ik een plan: een keer in de week gaf ik lichamelijke oefening met turnen, lichaamsbeheersing, werken aan de conditie. De andere les was echt helemaal voor en van de kinderen.

De avond vooraf kwamen ze met een voorstel na school bij me om hun bedachte spel uit te leggen. Voetballen was verboden. Alle andere, zelf bedachte spelen mochten. Wat heb ik prachtige spelvormen voorbij zien komen. Sommige met te ingewikkelde spelregels die we de avond van tevoren dan wat bijschaafden, maar meestal waren de bedachte spelen origineel waarbij de verbeeldingskracht van de kinderen gestimuleerd werd.

Creativiteit stimuleren…hoe doe je dat?

Elk kind is origineel en deze originaliteit vraagt om uitdagingen. Laat het kind inventief komen met oplossingen voor dagelijkse zaken in huis. Jij hoeft niet alles voor het kind in te vullen en wanneer jij je ergert aan het gedrag van het kind. Maak er dan een spelvorm van.

Een levend toneelstukje waarbij jouw kind jou speelt en het probleem aanhoort. Jij vertelt waar je tegenaan loopt en dan vraag je aan het kind wat een goede oplossing zou kunnen zijn. Het werkt! Kinderen zijn zo origineel en inventief dat ze werkelijk komen met oplossingen waar jij als ouder niet aan gedacht hebt.

Filosoferen is niet voor niks erg actueel op dit moment binnen sommige vormen van onderwijs. Het kind leert denken in creatieve oplossingen en wij als volwassenen kunnen er nog wat van leren.

Creativiteit stimuleren brengt het kind terug naar zijn oorspronkelijkheid

Wat staat het me nog duidelijk voor ogen. Er werd een kind in mijn klas gepest. Ik wilde hoe dan ook dit aanpakken, maar wist niet goed wat. Liep zelf eigenlijk ook vast tegen de houding van het kind dat erg afstandelijk was en elke handreiking weigerde. Koppig, ja, maar wat zat er achter die koppigheid omdat het kind zich volledig buitensloot van de groep. Er moet toch ergens een reden voor zijn dat het kind zo koppig was.

“Ik heb gemerkt dat Freddie (verzonnen naam) nogal gepest wordt, zelf weet ik niet hoe we dit gaan oplossen, heeft iemand van jullie een idee?”
“We kunnen het gewoon aan Freddie vragen, wat hij zou doen?”
“Freddie wordt niet zomaar gepest, hij lokt het uit!”
“Ik denk dat Freddie het niet leuk heeft thuis…”

Zomaar wat reacties van mijn leerlingen. Bij de laatste opmerking zag ik de ogen vollopen van Freddie en ik vroeg hem: “Wat raakt je nu in de opmerking over thuis…?”

Vindingrijkheid werd afgestraft

Freddie was een origineel kind. Thuis werd dat niet op prijs gesteld en vooral niet door zijn vader. Eigenlijk was Freddie ‘slimmer’ dan zijn vader, maar ja, hij was het kind. “Je moet je mond houden en flikker op, ga maar naar je kamer en ik hoef je vanavond niet meer te zien!” was de normale reactie van de vader van Freddie.

Hoe ik dit weet?
Op een van de opmerkingen van de kinderen, kwam de reactie uit de groep: “Meneer, kunnen we het gezin van Freddie naspelen in de klas, dan kunnen we hem misschien wel helpen?”

Geniaal!

Familie-opstellingen waren in mijn klas heel gewoon 50 jaar geleden, alleen noemden we het zo niet. We noemden het ‘naspelen’.
En wat zag ik gebeuren op het moment dat de familie werd opgesteld. Freddie koos de sterkste, grootste jongen uit de klas als zijn vader en het verlegen meisje werd zijn moeder. (Zie je het al voor je: twee rollen overduidelijk. De sterke man en de zachtaardige vrouw)

Het spel begon. Freddie had een prachtig idee om de loslopende kippen in de tuin te beschermen tegen de honden uit de buurt. “Zullen we een kippenhok bouwen papa, ik weet wel hoe we dat kunnen doen want we hebben van alles in de schuur liggen…”
“Stop jij, kleine wijsneus. Als er iets gemaakt moet worden, doe ik het zelf en wel zonder jou. Jij bent zo’n prutser…”

Zijn moeder zag dit aan en toen vader even weg was, gaf moeder hem de vrije hand om een klein kippenhok te maken voor de twee kippen die vrij in de tuin liepen. Het werd een waar kunstwerkje. Freddie was supertrots en wachtte vol ongeduld op de thuiskomst van zijn vader.

Toen die een voet over de drempel zette, was zijn hoofd nat van het zweet want hij had net van tevoren het fraaie kippenhok in elkaar staan stampen, terwijl Freddie huilend achter het raam zat. Zijn moeder adviseerde hem maar gauw naar zijn slaapkamer te gaan om papa niet bozer te maken.

“Mama helpt altijd papa…”

In mijn ooghoek zag ik dat Freddie zat te huilen achter zijn handen. “Wil je wat zeggen Freddie, is het een beetje zoals zij het spelen, gebeurd?” vroeg ik.
Snikkend zei Freddie: “Ik heb maar een beetje verteld, maar zo is het wel gegaan en ik doe nooit iets goed in de ogen van mijn papa….ik haat hem…en mama kiest nooit partij voor mij…alleen mijn hond is er altijd voor mij…mensen zijn niet leuk, mensen liegen, doen niet leuk, maken mij altijd belachelijk….”

Ontroerend om zo’n klein mensje zoveel verdriet te zien hebben. Ik ging naast hem zitten en sloeg mijn arm om hem heen en hij snotterde maar door…

“Oh, Freddie beschermt zichzelf, daarom doet hij nooit mee met ons omdat hij denkt dat we hem ook belachelijk vinden…” zei zijn klasgenote luidkeels.
“Ik wil juist wel met Freddie spelen want ik vind hem heel creatief en hij weet altijd wel een oplossing”.

Op mijn voorstel om Freddie aan te stellen als eerste bedenker van een sportles werd enthousiast gereageerd. Hij had twee andere kinderen gevraagd om mee te doen aan de voorbereiding. Het werd een prachtige sportles met drie ballen in het spel. Ik zat aan de kant te genieten van zijn vindingrijkheid en zag zijn vreugde en verbazing bij zijn mede-leerlingen. Freddie is nooit meer geplaagd.

Creativiteit stimuleren met behulp van onze verbeeldingskracht

Afgelopen week hoorde ik Paul van Vliet (85 jaar) het volgende zeggen: “Waarden als liefde, moed zijn belangrijk in ons leven maar het meest belangrijke is creativiteit!”

Waarom is creativiteit stimuleren dan zo belangrijk?
Met onze creativiteit verleggen we onze grenzen. Worden onmogelijkheden juist mogelijkheden. Soms wordt een droom daardoor realiteit omdat we via onze verbeeldingskracht van alles op kunnen roepen.

Mag ik je enkele vragen stellen?

1. Kun jij het kind in jou nog oproepen? Je bent een jaar of 5, hoe zie je eruit?
2. Wat deed je als kind van een jaar of 5 graag?
3. Heb je gevoeld dat je gestimuleerd werd in je creativiteit?
4. Wat was belangrijker bij jouw thuis: je schoolprestaties of je creativiteit?
5. Wanneer je iets geknutseld had, werd er dan vol bewondering naar gekeken of vond jij later jouw schoolwerkje in de vuilnisbak?
6. Natuurlijk heb je weleens je ouders over problemen horen praten: had je dan de neiging om een oplossing aan te dragen? Of om je ermee te bemoeien? Werd dit ook op prijs gesteld thuis?

Kijkend naar je schoolperiode:

7. Werd er alleen gekeken naar je schoolprestaties of ook naar jouw vindingrijkheid, je verbeeldingskracht, je originaliteit, oorspronkelijkheid of je inventiviteit?

Wanneer je volmodnig NEEN moet zeggen op vraag 7, wat is er dan blijven hangen bij jou, denkend aan je creativiteit? Waar kon je die wel kwijt? Door wie werd je wel gestimuleerd om met jouw verbeeldingskracht te werken?

Onze sexualiteit vraagt om de creativiteit te stimuleren

En dan ben je puber, de hormonen gieren door je lijf. Je hoort weleens iets van vriendjes en soms zie je iets op t.v. wat eigenlijk nog niet voor jou bedoeld was. Wat deed je ermee? Ging je vragen stellen? Was je open over je lichamelijke sensaties in je lijf? Ik kan me voorstellen dat je dit niet meteen aan je ouders voorlegde, maar waren er mensen die jou wel te woord stonden op school, vrienden?

Sexualiteit zit namelijk niet in ons kruis maar in ons hoofd. Het is onze verbeeldingskracht hoe we met sexualiteit omgaan en hoe we onze creativiteit stimuleren om onze sexualiteit van onszelf te maken. Wanneer je echter te vaak de woorden: vies, smerig, dat hoort niet, gedraag je niet zo hoerig….dan word je vindingrijkheid allesbehalve ontwikkeld en geprikkeld. Je wordt bang of je gaat je stiekem gedragen of erger nog: je stopt met delen, je praat er met niemand meer over.

Verwrongen sexualiteit; creativiteit stimuleren heeft geen voedingsbodem gehad!

In mijn praktijk heb ik veel verwrongen sexuele mensen gezien die geen verbeeldingskracht meer hadden, alles was eruit geslagen. Van enige oorspronkelijkheid was geen sprake meer, men was bang geworden, bang voor wat er zou kunnen gebeuren. De inventiviteit was ver zoek of was terug te brengen tot geheime sexboekjes achter de koelkast.

Wanneer we juist onze creativiteit zouden stimuleren wat betreft onze sexualiteit zou er meer levensvreugde ontstaan, zou er beter en intenser intiem omgegaan worden met de partner. En zou de sexualiteit teruggebracht worden naar zijn oorspronkelijkheid: scheppen, creatief zijn, vindingrijk, werken met je verbeeldingskracht.

We hebben nog heel wat te leren of ben jij al uitgeleerd? Mijn creativiteit stimuleren in de tuin

Op dit moment in mijn leven geniet ik intens van het aanleggen van een parktuin. De grond rondom mijn huis was niet bewerkt sinds heel veel jaren. Een van de vorige eigenaars had er paarden lopen. Voor hem waren weilanden belangrijker dan een leuke bloementuin en moestuin.

Bij een vriendin werd ik ‘aangestoken’ door het ‘tuin-virus’.
Zij heeft een indrukwekkend mooie tuin waar ze al meer dan 20 jaar in werkt. Ze verzamelt, leest veel  over tuinen en heeft in het verleden tientallen tuinen bezocht. Ze is boven alles een tuinliefhebster en erg vindingrijk en origineel in het werken in haar tuin. Overal staan en liggen ornamenten die alles mooier maken of juist even de aandacht trekken.

“Je hebt voor een kapitaal aan ornamenten in de tuin…” zei ik tegen haar.
“Nee hoor, alles komt van de brocante of vind ik in het bos of krijg ik…mensen gooien heel veel dingen weg die ze niet meer kunnen gebruiken en vaak worden het prachtige ornamenten door ze even anders te gaan gebruiken of te plaatsen…en dat doe ik dus al meer dan 20 jaar!”

Jij bent aan zet om je creativiteit te stimuleren!

Jouw creativiteit stimuleren door inventiviteit, originaliteit en vindingrijkheid.
Ik ben benieuwd hoe jij dit NU doet in je leven.
Waaruit blijkt jouw creativiteit en wat doe jij eraan om je creativiteit te stimuleren? Hoe inventief ben je in je leven? Waaruit blijkt dat?
Ben je gevoelig voor originaliteit, waaruit blijkt dat? En jouw vindingrijkheid, kan die rekenen op een goede stimulans van jou?
Ik ben gewoon benieuwd: laat het me eens weten.
In de Zomerweek deze zomer gaan we met een kleine groep dit aan den lijve zelf ervaren.

Zomerweek in de Dordogne

Jouw creativeit stimuleren op de belangrijkste thema’s zoals: je werk, relatie, vriendschap, vormgeven van je droom. Het wordt een bruisende week met veel creatieve aspecten en enkele ‘toeristische’ uitstapjes waarbij we ons laten inspireren door wat anderen vormgegeven hebben in hun leven. En natuurlijk gaan we ook naar de tuin van mijn vriendin kijken.

De data zijn als volgt:

Week I:   zondag 4 juli – zaterdag 10 juli;
Een week met een vast schema: ochtendmeditatie, ontbijt, sessie ol.v. Loek, lunch, werkmeditatie, uitstapje dan wel vrije tijd, diner indien mogelijk buiten op het terras.

Week II:  zondag 18 juli – zaterdag 24 juli;
Na de ochtendmeditatie en het ontbijt vindt de ochtendsessie plaats waarbij ieder persoonlijk aan de beurt komt met het eigen thema.

Week III: zondag 1 augustus – zaterdag 7 augustus;
De ochtendsessies zijn voornamelijk gericht op jouw persoonlijke proces. Slechts zelden met een klein stukje theorie om het beter te kunnen kaderen.

Week IV: zondag 15 augustus – zaterdag 21 augustus;
Tijdens de werkmeditaties zijn we heel geconcentreerd bezig met een kleinschalig project in de tuin. Dat kan van alles zijn en is afhankelijk van de mogelijkheden van de groep.

Week V:  zondag 5 september – zaterdag 11 september.
Elk uitstapje is niet alleen toeristisch van aard maar heeft ook een diepere betekenis. Wat komt bijvoorbeeld Josefien Baker ons vertellen. Deze vraag houdt ons bezig wanneer we haar kasteeltje bezoeken. Haar passie en zielenmissie wordt inzichtelijk.

Kosten – all in – 1150 euro per week. Je slaapt met 2 personen op een kamer. Mochten er plotseling meer dan 4 mensen zijn, dan wijken we uit naar een groter gastenhuis hier in de regio. Voor alsnog werk ik met kleine groepen en het is zelfs mogelijk om in je tentje te slapen in de tuin (dan betaal je 350 euro minder voor de cursus en verblijf).

Aanmelden via de website:contact

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *