Het nut van niksen 8

Het Nut van Niksen. Counselor Loek Knippels probeert het.

Het Nut van Niksen. Counselor Loek Knippels probeert het.

Het nut van niksenZittend op mijn hotelkamer in Teheran probeer ik ‘het nut van niksen’ te ervaren. Het gaat me in eerste instantie beroerd af. Word onrustig, mijn lijf begint overal signaaltjes te geven van ongemak. Mijn hoofd staat niet stil. Het blijft malen….

Ik hoor het geluid van de airco en besluit voorafgaande aan dit artikel tijd te nemen om het ‘nut van niksen’ zelf te ervaren. Ga op bed liggen en daar begint de tweestrijd: ‘Niks-doen is des duivels oor kussen’. Maar ik hoor ook mijn vader: ‘Loop nooit met lege handen naar de keuken’

Opvoeding en africhting

Het nut van niksenWe zijn allemaal aardig geconditioneerd en hebben ook van die innerlijke zinnen die het even niksen in de weg staan. Dan zouden we toch eens meer naar onze huisdieren mogen kijken. Hoeveel uur van de dag ligt de kat of de hond te pitten, gewoon te niksen.

En dan heb ik het nog niet eens over de dieren in het wild. Een antilope kan niet de hele dag full speed over de savanne rennen, dan is ze kapot! En een makkelijke prooi voor het roofdier die juist die tijd gebruikt heeft om te niksen, op te laden.
En wij? Wij rennen van hot naar her, steeds met de mobiel onder handbereik want stel je eens voor dat je niet bereikbaar bent. Dan mis je iets! Wat dan?

Ik wou dat ik twee hondjes was

Het nut van niksenVerveling kan leiden tot prachtige creaties. Je hebt de tijd om in rust over dingen na te denken. Godfried Bomans, Nederlands humoristische schrijver bij uitstek, schreef eens naar aanleiding van zijn verveling: ‘Ik wou dat ik twee hondjes was, dan kon ik samen spelen!’

Van onze kinderen verwachten we ook dat ze niet thuis op de bank hangen maar iets doen. ‘Ga iets doen…’ hoor ik menige moeder dagelijks zeggen. Een kennis van me maakte daarbij wel een heel originele opmerking tegen haar puberzoon die zich zat te vervelen en vroeg: ‘Wat moet ik doen, ik verveel me zo?’

Daarop antwoordde moeder: ‘Je kunt drie dingen gaan doen: ten eerste bankhangen, ten tweede neuspeuteren en ten derde de vrede op aarde bewerkstelligen!’

Zoonlief glimlachte, ging languit op de bank liggen en ontdekte het nut van niksen. Deed de ogen dicht en na een half uur riep hij vanuit zijn hangpositie: “Ik heb een titel voor mijn opstel dat ik moet schrijven en ik weet al hoe ik ga beginnen!”

Niksen leidt tot inzicht

Gewoon even de boel laten, kan inzichten opleveren waar je achter je bureau niet toe komt. Je blijft ronddraaien in cirkeltjes en er verschijnt niks op papier. Ga een rondje lopen. Drink eens heel geconcentreerd je kop koffie. Ga niksen en kom tot iets.

Dat probeer ik hier ook te doen. Onze pleegzoon Mohsen die ik hier bezoek is naar zijn winkel. Zijn droom die hij dankzij ondersteuning heeft weten waar te maken. Ik ga de deur niet uit, buiten is het 38 graden en de stad is evengroot als de provincie Utrecht met 17 miljoen inwoners. Ik ken er heg noch steg. Veel lijkt op elkaar en niets kan ik lezen. Alleen straatnamen worden ook in het engels aangeduid. Mensen komen niet verder dan “How are you?” en “You are welcome”, maar verstaan daarna mijn vraag niet meer.

Geschiedenisles van het nut van niksen

Het nut van niksenOp bed  vliegen de stemmetjes uit het verleden me aan. Naast mijn vader hoor ik ook mijn moeder regelmatig met opmerkingen als: ‘Je slaapt een gat in de dag!’
En om haar gelijk kracht bij te zetten: ‘Je ligt hier maar te niksen, iedereen is al aan het werk!’ Die ging er altijd in als koek. Schuldgevoel tot gevolg. Iedereen bij ons thuis was dan ook de godsganselijke dag bezig tot ‘s avonds laat. Hobby’s waren er niet want er moest gewerkt worden. En het verdiende geld moest bewaard worden, want ‘zuinigheid met vlijt bouwt huizen als kastelen’ was het gezegde om het nogeens goed in te peperen.

Hebben die activiteiten, die werkmodus, ook gelukkige mensen voortgebracht? Naar mijn familie kijkend, zeg ik ronduit nee.
Reeds jong versleten, in dokters handen, niet in staat om van het leven te gaan genieten. Ze waren wel tevreden, maar een tevredenheid die ik juist luiheid noem. Ze ondernamen niks meer want het was goed zo. De eigen ontwikkeling staakte en ze zaten allemaal achter de geraniums.
Ze hebben het nut van niksen niet begrepen en zijn het slachtoffer geworden van de na-oorlogse wedijver om ons land op te bouwen. Er was geen tijd voor lantefanteren. Er moest geld verdiend worden. Ruggen werden niet gespaard door het te zware werk. Tijd voor ontspanning was er niet. Vooruitgang heette dat.

We moeten rennen, springen, vliegen… en weer doorgaan…

Herman van VeenHet nut van niksen verwoordt het zo fraai in zijn lied waarbij we met z’n allen aan het rennen zijn. Naar wat? Voor wat?
Als kind was er geen studieklimaat in ons huis. Toch koos ik voor de middelbare school en moest een strijd aangaan met de werkende broers. Zij kwamen thuis van hun (hand)werk, waren vermoeid en ik kwam thuis van school met mjn boekentas. Moest dan nog uren studeren, maar er was slechts de woonkamer waar dat kon.

Zij hadden gewerkt, hadden de voorrechten en ik moest oprotten wanneer het acht-uur-journaal op t.v. kwam. Daar zat ik dan in een koude keuken, in de winter met een butaanverwarming. Ken je die nog: van een kant verband je haast en aan de andere kant is het ijskoud. Die vrat zuurstof dus je kreeg ook nogeens barstende koppijn.

Wat heb ik vaak gedacht om ook maar voor de tv te gaan hangen want dan was ik verlost van die koppijn en kon ik even niksen. Het zat echter niet in mijn jargon. Niksen bestond niet voor me, ik moest mijn school halen want ik had tenslotte een droom: onderwijzer worden.

Tips om te kunnen niksen

Het nut van niksenTip 1: leg regelmatig je werk even neer. Adem eens bewust of neem voordat je een beslissing moet nemen, een koffiebreek;
Tip 2: kijk meer naar je huisdier, zie hoe hij zich oplaadt door te niksen, gewoon er te zijn, snurkend in zijn mand;
Tip 3: pak nu eindelijk dat boek eens uit de kast dat je al zolang wil lezen. Ga lekker in jouw stoel zitten en vergeet de wereld, duik helemaal in het verhaal. Ik doe dat op dit moment met het boek “Maar buiten is het feest” van Arthur Japin. Kan niet wachten om het vandaag uit te lezen. Het grijpt me aan omdat het thema misbruik zo herkenbaar is, ook in mijn therapie-praktijk van vroeger. Zelfs in de workshopweken nu in de Dordogne komt het thema bij deelnemers regelmatig terug.

Nog enkele practische tips om het nut van niksen te doorvoelen

Het nut van niksenTip 4: strek je benen, ga een korte wandeling maken: doelloos, zonder je af te vragen waarheen je loopt;
Tip 5: neem eens een bedmoment op de dag. Je slaapkamer is misschien de enige plek waar je niet gestoord wordt (of het toilet) en sta even het niksen toe. Geef je over aan het niksen;
Tip 6: Maak je agenda af en toe eens leeg: het levert je meteen momenten op voor jezelf. Even niet in de actieve modus!

 

De heilzame werking – het nut van niksen

Het nut van niksenMens, verveel je!
Dat zou de spreuk moeten zijn die in elk huis komt te hangen i.p.v.’ arbeid adelt’. Last van een schuldgevoel bij verveling? Zelfs nietsdoen is iets doen. Met niksen verhoog je je creativiteit, bevecht je je ongeduld en versterk je het empathisch vermogen, Aldus onderzoekers rondom deze thematiek. De universiteit van Tilburg doet al jarenlang onderzoek naar dit fenomeen.

Minstens de helft van alle menselijke zonden, van oorlog tot vervolging, wordt veroorzaakt door verveling. Blijkbaar pakken we alles aan om ons af te laten leiden. Alles!
Eentonige taken kunnen dan ook leiden tot een ideeenstroom. Zelf vind ik het heerlijk om gras te maaien en zittend op mijn maaier werk ik ruim 6000 vierkante meter af. Altijd kom ik van de maaier af met invallen die tijdens het maaien zijn ontstaan. Het zijn mijn creatie-momenten geworden.

Actieve afleiding

Het nut van niksenWordt de verveling te erg om te behappen?
Doe dan liever iets in de actieve (geef)modus dan in de passieve (neem) modus. Ga kaartjes schrijven aan vrienden i.p.v. spelen met je smartphone.
Actieve afleiding maakt gelukkiger.

Ik hoop dat je het ‘nut van niksen’ bent gaan voelen. Het levert je altijd meer op dan vliegen, rennen en weer doorgaan….

Vanmorgen heb ik hier op de hotelkamer in Teheran dit zelf mogen ervaren. Na wat gelummel en wat lezen, languit op bed liggen, kwam dit artikel tot stand. Dit was niet geschreven geworden wanneer ik vanmorgen in mijn ‘oude’ modus was gestapt: vliegen, rennen en weer doorgaan.

Het nut van niksenOok tijdens onze trainingen in de Dordogne streven we naar momenten van niksen, waarbij je het ‘nut van niksen’ aan den lijve gaat voelen. Ik kan me nog een experiment herinneren, destijds in Hank waar we het centrum hadden, dat de groep een opdracht kreeg om lucifers te tellen en gelijke stapeltjes ervan te maken. Grote hilariteit, daarna verveling en toen kwam de creatieve stroom los. Nu nog spreken sommigen oud-studenten over onze experimenten om het ‘nut van niksen’. Allemaal hebben zij er hun lering uit getrokken dat niksen nut heeft voor ons emotionele gestel, we laden op tijdens het niksen zoals de leeuw oplaadt tijdens zijn slome middagen om ‘s avonds actief te kunnen zijn op zoek naar zijn prooi.

 

verwante artikelen

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *