Prof. zelfonthulling 9

Professionele zelfonthulling: nabijheid of professionele afstand?

Professionele zelfonthulling: nabijheid of professionele afstand?

professionele zelfonthulling-nabijheid versus afstandBinnen therapie is professionele afstand meer voor de handliggend dan nabijheid die ontstaat door professionele zelfonthulling.
Angst om autoriteit te verliezen?( Mag ik 8 minuten van je tijd?
Lees dan het hele artikel.)
Waarom zijn therapeuten/counselors zo bang voor het stigma dat bij zelfonthulling hun autoriteit  verkleind zal worden? Zelfonthulling kan juist een krachtige interventie zijn, mits je weet wat je wilt onthullen. De onthulling dient namelijk niet een lang verhaal te zijn dat uitgestort wordt over jouw client. Dan ben je – wat ik noem – emotioneel aan het ‘braken’ en daar zit niemand op te wachten.
Door openheid te tonen, kwetsbaarheid te laten zien en intense gevoelens te delen, nodigt de therapeut/counselor het groepslid uit hetzelfde te doen.

Hoogzwangere collega – zichtbare professionele zelfonthulling

professionele zelfonthulling-nabijheid versus afstandVaak gebeurt dit spontaan wanneer de signalen zichtbaar zijn. Zo kwam mijn hoog-zwangere collega de groep binnen en ontstond er een kort gesprek over haar zwangerschap. Ze vertelde over haar angsten en onzekerheden, maar ook over haar lichamelijke beperkingen. Onmiddellijk reageerde een vrouw uit de groep met de opmerking: “Daarom wil mijn man geen kinderen. Hij wil niet dat ik lange tijd niet beschikbaar ben voor hem!”
Grote opwinding en ontroering in de groep en er volgden prachtige onthullingen van mede-groepsleden. Ook enkele mannen lieten zich horen.

Beleving van mannen

“Hoe kan hij zo reageren, ik was altijd apetrots wanneer mijn vrouw zwanger was. Ik bewonderde haar en genoot van de lichamelijke veranderingen. Bracht die in beeld en soms kijken we er nog naar met onze dochter!”
Een andere man daarentegen merkte op: “Ik haak af bij een zwangere vrouw. Wil dan die periode geen seks met haar. De omvang boezemt me angst in, bang om het kindje te beschadigen!”

professionele zelfonthulling-nabijheid versus afstandEn hierop ontstond een diepgaand gesprek over zwangerschap en het gedrag van de partner.
Was dit nu bewuste zelfonthulling? Neen, je kon het namelijk heel goed zien aan mijn collega. Het beeld (de zwangerschap) riep echter meteen emoties van herkenning en pijn op in de groep. Dat kwam naar boven en werd inzichtelijk gemaakt. Daardoor werd het een ondersteunende avond. Ik zou dit niet een symptoomgerichte avond willen noemen maar een herstelondersteunende avond.

 

Dogma’s worden ontkracht d.m.v. professionele zelfonthulling?

Oude dogma’s werden onderuit gehaald door de zelfonthulling van de trainer en de groepsleden.
Een pure win-win situatie waarbij oude overtuigingen tegen het licht werden gehouden. Enkele van die beperkende overtuigingen waren:
1.      Een zwangere vrouw heeft geen behoefte aan seks;
2.      Een man mag niet penetreren tijdens de zwangerschap, want dat kan schade veroorzaken bij het
ongeboren kind;
3.     Geslachtsgemeenschap met een zwangere vrouw getuigt niet van respect;
4.      Penetratie kan door de foetus ervaren worden als seksueel misbruik;
5.      Je kunt niet doorgaan op je oude manier van seksbeleven en wanneer je onvoldoende variaties kent,
roept dit weerstand op.

Verschillende rollen binnen de begeleiding

professionele zelfonthulling-nabijheid versus afstand

Binnen elk begeleidingstraject heb je verschillende rollen als therapeut/counselor. Die verschillende rollen dienen voor jezelf inzichtelijk te zijn.
Zo ben je o.a.:

 

  1. Expert (de expert-rol): Jij weet door je studie en vaardigheden meer over het onderwerp waarover jouw client jou benadert;
  2. Niet-weten-rol: Je daagt daarmee je client uit om zelf na te denken en te komen met oplossingen waarbij jij vooral stimuleert om de eigen weg te volgen;
  3. Persoonlijke rol: Je geeft persoonlijke informatie prijs waardoor je de ander stimuleert om zich ook kwetsbaar op te stellen.
    De laatste rol is vaak in discrediet gebracht binnen de bestaande settings van hulpverlening. Er is echter een kentering omdat men gezien heeft dat alleen werken met de DSM (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders) – de bijbel voor de hulpverleners – mensen een stigma opgeplakt krijgen. “Zo ben jij: jij bent schizofreen!”
    Juist door nabijheid en zelfonthulling zal de ‘nieuwe’ therapeut dit nooit meer zeggen. Met de diagnose kan hij wel zeggen dat je iets hebt i.p.v. dat je iets bent!

Hebben en zijn

Wanneer ik iets HEB, valt er veel aan te doen. Dan is het proces een uitdaging om uit de situatie te komen. Groei is echter dan de grote uitdaging!
Wanneer ik iets BEN, valt er niks meer aan te doen. Medicatie kan hooguit helpen dat het niet ernstiger wordt. Het proces van persoonlijke groei stopt hier. Je wordt een slaaf van de medicatie. “Ik ben nu eenmaal een psychoot!”

Belang van client staat altijd voorop bij professionele zelfonthulling

Bij zelfonthulling is het van essentieel belang dat de onthulling de client uitdaagt. Ook kan de client met vragen komen hoe jij als deskundige daar zelf mee omgegaan bent. Niet met de bedoeling om hetzelfde pad te bewandelen. Uiteraard is elk mens uniek en bestaat er geen behandeling die voor iedereen opgaat.
In mijn groep zat op een bepaald moment een jonge gehuwde vrouw. Uit alles bleek dat ze niet gelukkig was in haar huwelijk.
Bij de volgende bijeenkomst bedacht ik te starten met mijn coming-out verhaal. Het accent lag daarbij op de reacties van de omgeving. Die waren niet mals destijds bij mij. Vooral mijn moeder reageerde afwijzend. Dat veroorzaakte grote afstand voor lange tijd. Ik wilde haar niet zien zolang zij mij niet als mens kon zien. Ze zei namelijk: “Ik had  liever dat je kanker had!”

Afwijzing en uitdaging bij professionele zelfonthulling

Er kwam verontwaardiging naar boven bij sommige groepsleden. De jonge vrouw huilde en zei: “Daarom durf ik ook niet met mezelf naar buiten te komen. Niemand binnen de familie zal mij nog willen zien!”
Mijn zelfonthulling maakte veel bij haar los. Ze ging open, stelde zich kwetsbaar op, durfde haar intense gevoelens te delen. De groep kwam om haar heen staan. Vol begrip en liefde. Dat gaf haar de kracht om haar proces als een uitdaging in te gaan.
Wie ben ik en niet wie ben ik in de ogen van mijn familie?
Echter door deze grote kwetsbaarheid gingen andere groepsleden ook open. Mijn aanvankelijke zelfonthulling had nu ruimte gemaakt voor openheid, delen van intense gevoelens.

Groten der aarde voorbeeld van professionele zelfonthulling

Mij valt het de laatste tijd enorm op hoe sommige mensen zich promoten op internet en facebook. Ze zijn de beste van de beste. Ze gaan voor het ultieme geluk. Volg mij en je zult ook gelukkig worden! Kom los van je beperkte overtuigingen en weet dat dit jaar jouw beste jaar ooit zal ontstaan!
Ik haak meestal af bij dergelijke beloftes. Waarom? Ik hoor mensen iets zeggen zonder dat ik die persoon echt ken.
Nauwelijks hoor ik hen praten over hun schaduwkant. “Ja natuurlijk niet Loek, die verkoopt niet!” zei een reclamemaker tegen me. “Mensen willen zich optrekken aan rolmodellen en dan vormen succesvolle mensen de grote uitdaging!”

Niemand zit te wachten op een zielig verhaal

Logisch dat niemand een zielig verhaal wil horen. Advertenties op t.v. met hongerige kindjes worden weggeklikt. Vlot naar de andere entertainment-zender. Mensen willen vermaakt worden, niet geraakt! Want wanneer ze geraakt zouden worden, kan er een proces in beweging komen in henzelf. Een proces van ONVREDE, zich NIET-GELUKKIG voelen, ANGST en ONZEKERHEID, TWIJFELS over de eigen weg in het leven.

professionele zelfonthulling-nabijheid versus afstandDaarom ben ik eens op onderzoek uitgegaan. Het valt me namelijk op dat ‘de Groten der aarde’ wel deden aan zelfonthulling!
Zij schamen zich niet om de eigen schaduwkant te benoemen, de eigen pijn en onzekerheden. Een mooi voorbeeld vond ik bij Dr. Jan Foudraine, zelf ooit psychiater, die heel kwetsbaar de eigen psychische processen beschreef. Onlangs zag ik hetzelfde gebeuren bij dr. Bram Bakker, een modern psychiater die zelfs een boek schreef over zijn eigen ziekteproces.
Echter, veel langer geleden was het ook dr. Sigmund Freud die schreef over zijn incestverleden. Toen ik dit alles las, werd mij ook zijn theorie duidelijk. Nu pas snapte ik waarom hij aan een gezonde sexualiteit zoveel aandacht wil besteden. Hij was zelf ooit slachtoffer geweest van een ziekelijke benadering en had last van zijn eigen littekens!

 

Professionele Zelfonthulling en Compassie

professionele zelfonthulling-nabijheid versus afstandIedereen kent het verhaal van Nelson Mandela. Hoe hij zijn bewakers kon vergeven en compassie uitstraalde naar zijn vroegere onderdrukkers. Onvoorstelbaar! Hij kon dat doordat zijn bewakers hem zagen, hoorden en later hoe hij een luisterend oor had voor de verhalen rondom onderdrukking.
Binnen de zakenwereld is zelfonthulling helemaal een taboe, althans in het Westen. In Amerika is het bijvoorbeeld geen schande wanneer je failliet bent gegaan. Het is eerder een pre, want daaruit blijkt je moed en doorzettingsvermogen.
In Nederland zag ik Dirk Scheringa onlangs op de t.v in een openhartig gesprek. Hij ging met de billen bloot. Hij werd een echt mens van vlees en bloed.
Zelfonthulling die funktioneel is, nodigt anderen juist uit om zich ook van hun kwetsbare kant te laten zien. Juist die kwetsbare kant heeft authentieke waarden. Daar zit de pure persoon. Iemand die niks op hoeft te houden.

Ooit een authentiek mens op t.v. gezien?

Kijk eens een avondje t.v. en scoor voor jezelf het aantal authentieke persoonlijkheden. Ik ben bang dat er avonden aan je voorbij gaan waarbij je niks op papier zet.
Zelfonthulling heeft namelijk een drievoudig doel:

  1. De ander te bemoedigen;
  2. Herkenningspunten aan te reiken;
  3. En te laten blijken dat het ook anders kan.

Frans Bastianen – mijn bankman met zijn professionele zelfonthulling

Vijfenveertig jaar geleden ontmoette ik de bankman Frans Bastianen in Oosterhout. Een amabel mens die oprecht geinteresseerd was in zijn klanten. Zijn baas had ons een hypotheek geweigerd voor ons eerste huis. Frans was op zijn vrije zondag langs ons pand gereden en had gezien dat het twee simpele arbeiderswoningen waren.
Hij belde me op met de vraag om langs te komen: “Ik denk dat ik wel een oplossing weet waardoor mijn directeur jullie de hypotheek niet kan weigeren: het project heeft twee huisnummers. Jullie kopen ieder een eigen huis!”
En zo geschiedde! We hadden ons eerste huis in Hank en het werd prachtig verbouwd tot een riant dijkhuis. Er gebeurde echter nog iets tijdens het bezoek van mij aan de bank. Frans vroeg me of ik met mijn partner op de koffie wilde komen.

Een ietwat vreemde situatie. Wij waren klant bij zijn bank, we kenden hem niet. Hij wilde daar echter verandering in brengen. Grote openheid en zelfonthullend was hij, ook zijn partner, tijdens dit eerste bezoek.
Frans werd meer dan 40 jaar onze vriend en toeverlaat. De gelijkwaardigheid en zijn openheid zorgde voor een unieke werkrelatie. We werden ervaringsdeskundigen en veel later zou hij naast me zitten in Amsterdam terwijl we luisterden naar het betoog van een bedrijfsadviseur die vooral succesverhalen vertelde.
Op terugweg zei Frans alleen: “Hij moet het hebben van zijn woorden, ik ben echter niet echt overtuigd van zijn binnenkant!”  En Frans heeft gelijk gehad. Het bleef bij grote woorden, zonder enig perspectief. En de zelfonthulling bestond alleen uit succesverhalen waarbij ik klein werd.

Mezelf klein maken – Calimero effect – gevaarlijke professionele zelfonthulling?

professionele zelfonthulling-nabijheid versus afstandDat is dan natuurlijk wel mijn leerproces: “Hoe voorkom ik dat ik  mezelf klein maak wanneer de ander zich groot maakt!”
De eerste stap hierbij is om dit proces te herkennen en te erkennen dat ik mezelf in zo’n situatie klein maak.
Tweede stap is er met een deskundig iemand over te praten en expressie te geven aan dit gedrag en het bijbehorende gevoel.
Als derde stap ga ik oefenen in soortgelijke situaties en dan kan ik het ‘calimero-effect’ beetje bij beetje loslaten.
Dit helingspad noem ik het H.E.E.L.-principe: Herkennen, Erkennen, Expressie, Loslaten.
De (her)beleving is hierin essentieel.

verwante artikelen

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *