Waar ga je heen met je pijn 12

Waar ga jij heen met jouw pijn?

Waar ga jij heen met jouw pijn?

Zo aan het einde van het jaar kwamen jaren terug veel mensen in mijn praktijk: men zag op tegen de kerstdagen, men was eenzaam, en sommigen zagen het leven niet meer zitten. Allemaal hadden ze pijn, maar elke pijn was ‘anders’. Waar ga jij heen met jouw pijn?

Het onderscheid kunnen maken in de verschillende pijnen is belangrijk binnen een coach/therapiepraktijk. Je kunt immers niet elk mens op dezelfde manier benaderen. Niet elk mens lijdt op dezelfde manier. De vraag blijft dan actueel: Waar ga jij heen met jouw pijn?

Joost van den  Vondel en pijn

“De mens lijdt het meest door het lijden dat hij vreest en dat niet op komt dagen…” was een beroemde dichtregel van Joost van den Vondel. Menigeen nam tenminste aan dat deze versregels van hem afkomstig waren, maar dat bleek toch niet zo duidelijk. Iedereen kent echter het vers.

Elke keer wanneer er iemand mijn praktijk binnen stapte, zag ik allereerst een mens! De benadering van de TOTALE mens stond altijd op de voorgrond, niet zijn kwaal of pijn. Dat werd geleidelijkaan duidelijk wanneer ik het kon plaatsen in de hele context: het levensverhaal.

Juist vanuit het levensverhaal krijg je onmiddellijk inzicht hoe jouw client omgaat et tegenslag en verdriet: “Hoe veerkrachtig is deze mens en wat heeft hij zich voorgenomen n.a.v. eerdere pijnlijke ervaringen?”

Verschillende pijnen

Wanneer jij je been gebroken hebt, ga je niet naar een therapeut, mag ik aannemen. Maar wanneer je nu drie keer in een jaar je been breekt, zou het zinvol kunnen zijn om ook eens bij een therapeut aan te kloppen. Blijkbaar komt het ‘breken van je been’ je iets vertellen. Het is een signaal en leren luisteren naar het eigen signaal is de eerste stap rondom zelfheling.

Ik kreeg eens iemand binnen die twee keer in korte tijd maagproblemen had gehad. De pillen van de arts hadden tijdelijk geholpen, maar de maagpijn kwam steeds terug. Dan ligt er wel een grote uitdaging voor je als therapeut.

Wellicht kent ieder van jullie wel het boek van Christiane Beerlandt “De Sleutel tot Zelf-Bevrijding”? Het is een inzichtelijk en aangenaam boekwerk – naslagwerk – om de symboliek van allerlei kwalen te onderzoeken.

Maagpijn – wat komt deze pijn jou vertellen?

Mijn client had diverse keren zware maagtabletten gekregen nadat een maagzweer was geconstateerd. Even was er opluchting, de pijn was weg. Na een korte periode kwam die echter nog heftiger terug. Hij besloot om eens een alternatieve therapeut te benaderen en kwam zodoende bij mij terecht.

Ik luisterde naar het verhaal en hoorde heel vaak woorden als: “het ‘vreet’ aan me, ik kan het niet loslaten, zou het liefst willen vluchten voor deze situatie, wil op mijn werk de boel forceren om door te kunnen gaan, heb enorm veel boosheid in me door de situatie op mijn werk”.

Genoeg informatie om aan de slag te gaan, dacht ik meteen. Ik liet hem spontaan zijn maag eens tekenen en vroeg hem om bewust kleuren te gebruiken.

Het werd een erg donkere maag, waarbij de zwarte vlekken erg opvielen, naast een rode bal, midden in de maag.

Naslagwerk als inspiratiebron

De client was vertrokken en ik dook onmiddellijk in het boek van Christiane Beerlandt. Op pagina 396 las ik het volgende over de ‘maagzweer’:

“Nerveuze, angstige onzekerheid. Emotioneel toegesnoerd; je voelt je ‘vast’ zitten. Om anderen terwille te zijn, om ‘goed’ over te komen – want jij voelt je zo onveilig in jezelf, dat je geborgenheid zoekt bij anderen – ben jij niet heel rechtuit, speel jij misschien komedie, knik je braafjes ‘ja’, terwijl je gedachten ‘nee’ zeggen. Innerlijk gloei je misschien van agressie, van wraakzucht, of ben je bezig met plannen smeden om je uit een bepaalde situatie, die je niet bevalt, te redden, wat als laf kan omschreven worden door je kennissen, maar jij bent slechts als een bange wezel die het hazenpad neemt, stilletjes, zodat niemand het ziet: angst achtervolgt je steeds.”

Het was alsof ik mijn client hoorde praten, zoveel herkenningspunten. Hier kon ik wel wat mee.

Voor mij was de volgende sessie al ingevuld: ik zou een vorm van psychodrama gaan toepassen om hem te bemoedigen eindelijk alles eens te zeggen. Schoon schip te maken in een veilige omgeving, mijn werkkamer waarbij hij niet bang hoefde te zijn voor de gevolgen van hetgeen hij eruit zou gooien.

Dat werkte enorm en het ruimde op: “Ik krijg weer lucht!” was zijn eerste reactie. Eerlijk en trouw zijn aan jezelf waren de sleutelwoorden van waaruit ik ben blijven werken met hem.

Zijn fysieke pijn had een emotionele component en daar was door de arts geen aandacht aan besteed. Jaren later ontmoette ik hem toevallig in een supermarkt. Hij kwam op me af met een brede glimlach en zei: “Nooit meer maagpijn gehad, de maagzweer is volledig weg, maar ik heb wel ander werk gezocht en dat bevalt me prima!”

Welke pijnen bestaan er?

Er bestaan vier hoofdgroepen pijn:
1.      Lichamelijke/fysieke pijn;
2.      Emotionele pijn;
3.      Mentaal/geestelijke pijn;
4.      Spiritueel/existentiele pijn.

Deze vier pijnen wil ik afzonderlijk bespreken. Professor doctor Marco de Vries introduceerde in de 80er jaren deze vierdeling m.b.t. pijn.  Zo zul je in jezelf maar ook bij je clienten de pijnen kunnen herkennen. Herkennen en erkennen gaat vooraf aan het behandelproces.

Je dient namelijk wel te accepteren dat jij een bepaalde pijn hebt, vooralsnog je kunt beginnen aan de heling. Dat is het grote manco veelal binnen de reguliere gezondheidszorg. Jij ‘dropt’ jouw pijn op het bureau van de arts en die mag het ‘oplossen’.

Dat is niet de manier om op een efficiene manier met je pijn om te gaan. Herken ik de pijn, accepteer ik de pijn en wil ik er ook iets voor doen om deze pijn los te kunnen laten? Ben ik bereid om te investeren in mijn eigen welzijn?

Lichamelijke/fysieke pijn

In het voorbeeld van mijn client spreken we over een fysieke pijn: maagzweer. Tijdens de sessie bleek echter een emotionele lading eronder te zitten.

Wat is fysieke pijn?

Fysieke dan wel lichamelijke pijnen komen voort uit een stoornis, verwonding en kunnen meestal geheeld worden via de reguliere zorg.

Met kankerpatienten die ‘opgegeven’ zijn, wil het nog weleens anders lopen. Als laatste strohalm gaan ze naar een alternatieve arts in de hoop daar nog enig houvast te vinden. Wonderbaarlijk is het echter wanneer de client in kwestie openstaat voor de symboliek van zijn ‘verwonding’.

Een mooi voorbeeld vertelde mijn vriend, de huisarts Herman Bouwkamp. Een van zijn patienten kwam ‘uitbehandeld’ naar huis om daar te sterven. Herman had een gesprek met haar en vertelde tussen neus en lippen over de symboliek van kanker: “aardig zijn voor anderen, maar onaardig voor zichzelf!”

“Nou, dat zal ik dan eens gaan toepassen” sprak zijn cliente hem vol vertrouwen toe. Ze werd open en direct en alles wat haar niet beviel, benoemde ze onmiddellijk. Het gevolg was dat sommigen mensen niet meer naar haar kwamen omdat ze zo direct was. Men herkende niet meer de meegaande, altijd-klaar-staande vrouw in haar.

Twee jaar later zag Herman dat ze de ramen van haar huisje aan het lappen was. Hij stopte en vroeg naar haar ervaringen. “Het gaat heel goed met me, ik had al twee jaar dood moeten zijn!”

Na een kort gesprekje zei ze echter: “Nou dokter, ik moet weer door want ik heb het zangkoor beloofd voor het einde van de maand hun kleding te maken!”
Herman schrok dat ze in zijn gesprek terugviel op ‘oud-gedrag’ en inderdaad binnnen een maand was de kleding klaar en een week later stierf zij.

Wat is emotionele pijn?

Gevoelens over jezelf, de ander kunnen je pijn bezorgen. Dat kan varieren van jezelf niet aardig vinden tot verlegenheid en agressie toe.

Om leren gaan met je gevoelens op een gezonde manier is het sleutelwoord om ‘emotioneel gezond’ te blijven.

Emotioneel gezond wil zeggen dat je assertief bent, zegt waar het op staat, van je hart geen moordkuil maakt. Durven benoemen wanneer anderen over jouw grens gaan. Dit zorgt voor een gezonde emotionele basis in jou.

Wat is mentale/geestelijke pijn?

Mensen met geesteljke pijnen worden veelal opgenomen in psychiatrische ziekenhuizen of staan onder behandeling van een psychiater.

Mentale pijn herken je echter door de ‘beperkende gedachten’ die jij er zelf op nahoudt of die je vanuit je opvoeding hebt meegekregen.

Denk eens aan de gedachte: “Als je voor een dubbeltje geboren bent….” Daarmee zet je jezelf meteen op een tweede plaats. Anderen die het beter getroffen hebben met hun afkomst, zet je boven jezelf. Economisch geslaagde mensen ervaar jij – onbewust – als beter geslaagd dan jezelf. Je zet jezelf lager en je voelt je ook lager dan die ander.

Het zijn de gedachten die je erop na houdt en die je belemmeren om totaal te kunnen leven. Voor een coach is het belangrijk dit tijdig te onderkennen zodat hij kan gaan werken aan een positiever zelfbeeld.

Wat is spirituele pijn?

Over spiritualiteit wordt enorm veel onzin geschreven. Elk mens is namelijk spiritueel. Wel kun je een onderscheid maken in spirituele pijn.

Aan de ene kant is er de existentiele pijn: werkelijk niet weten wat jouw existentie (bestaan) is. Niet weten wie je ten diepste bent. Vaak zijn het mensen die zich niks kunnen voorstellen wat ze werkelijk met hun leven willen. Ze kennen zichzelf niet, de eigen mogelijkheden niet en zijn niet in staat om het roer om te gooien.

Aan de andere kant is er de ziele-pijn: niet wetend wat je bestemming is in het leven. Jezelf vaak de vraag stellend: “Wat kom ik hier doen op aarde? Wie zit er nu toch op mij te wachten?”

Echter een aspect in jou weet het allemaal: je ziel. Het is het proces van ‘zin en betekenis’ kunnen geven aan je leven.

Moderne pijnen?

De laatste decennia is er een nieuwe pijn bijgekomen die deels herkenbaar is als emotionele pijn: relationele pijn. Mensen die pijn oplopen binnen de eigen relatie. Die niet in staat zijn een volwaardige relatie op te bouwen of die zich volledig laten ondersneeuwen binnen de bestaande relatie en zich onbegrepen voelen.

Ik denk dat we komende twintig jaar ook geconfronteerd zullen worden met ‘adoptie-pijn’. Kinderen die geadopteerd zijn komen vaak tijdens hun puberteit in contact met existentiele dan wel  ziele- pijn. Een vraag die steeds terugkomt: “Waarom ben ik afgegeven ter adoptie?”

Bodemloos bestaan

Adoptie-kinderen ervaren geen bodem in hun leven. De pijn van ‘men heeft mij weggegeven/afgestaan/gedropt’ vult hun ziel met zoveel pijn dat ze moeilijk kunnen funktioneren.

Je wilt aandacht geven als adoptie-ouder en je merkt dat jouw aandacht nooit genoeg is. Er is geen ‘bodem’ in het kind. Jij kunt nooit goedmaken wat het kind ten diepste mist, totdat het besef komt dat het kind zelf een bodem mag aanleggen.

 

Werken met verschillende pijn

Uit mijn artikel kun je opmaken dat verschillende pijn ook vraagt om een specifieke benadering. Alles is terug te voeren naar jouw levensopdracht:

  • Wat kom je hier op aarde doen?
    Elk mens heeft een opdracht (groot of klein) die je vorm wilt geven op aarde. Uit honderdduizend zaadcellen ben jij als enige erin geslaagd de eicel te bereiken en te versmelten. Dat is niet zonder betekenis. Daar zit een bedoeling achter. Wat is die bedoeling volgens jou?
  • Wat ga je doen met jouw talenten?
    Talenten, we hebben er veel en we hebben ze in bruikleen van de grote Schepper. We zijn dus co-creators naast God. Dit beseffende betekent dat we een grote potentie in ons hebben aan talenten. Heb jij jouw talenten al ontdekt? Op welk vlak liggen jouw talenten? Wat doe je ermee voor jezelf, je directe omgeving en de samenleving?
  • Welke basisbehoeften zijn tijdens je opvoeding niet aan de orde geweest?
    Allemaal willen we gehoord en gezien worden, maar ook geaccepteerd, bewonderd en aangemoedigd worden. Is dat ook gebeurd tijdens je opvoeding? Waren er naast je ouders mensen (leerkrachten, vrienden, familie) die jou wel aanmoedigden, luisterden en die jou echt zagen?
    Wanneer dit niet gebeurd is, hoe kun je dan jezelf leren accepteren en trouw blijven aan jezelf?
  • In hoeverre ben je in staat deze gemiste basisbehoeften nu aan jezelf te geven?
    Wellicht is dit een van de bedoelingen van ons leven dat we in staat zijn alles aan onszelf te geven waardoor we een ‘heel’ mens kunnen worden.

Coaching in pijn-analyse

Binnen de opleiding die ik 30 jaar heb vormgegeven, was heel veel aandacht voor het fenomeen pijn.
Nadat ik gestopt ben met de opleiding krijg ik soms vragen over bij- en nascholing rondom specifieke onderwerpen. De een wil meer geschoold worden in een duidelijke methodiek, de ander heeft juist behoefte om aan de hand van eigen ervaringen te leren kijken naar de pijnlijn-analyse. Waar dien ik mijn focus op te richten en welke methodieken heb ik dan ter beschikking?

Mocht je belangstelling hebben om een dergelijke intensieve trainingsweek te volgen, neem dan contact met me op. Vanaf 4 personen organiseer ik een dergelijke week.
Je verblijft dan bij mij prive in de Dordogne en dagelijks werken we in twee tot 3 sessies met de aangereikte methodieken. Daarbij is ieders inbreng en ervaring van groot belang.

Wellicht een goed voornemen voor 2020.
Weet dat je van harte welkom bent. Ik kijk er naar uit om mijn ervaringen en kennis met jou te delen.

 

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *