wie ben ik 6

Wie ben ik echt? Durf ik mijn masker af te zetten?

Wie ben ik echt?
Durf ik mijn masker af te zetten?

Wie ben ik echt?-deelpersoonlijkheidWie ben ik echt vroeg de heilige Augustinus zich af: “Ben ik een beest of een spiritueel mens?” Hij had zichzelf ook de vraag kunnen stellen: “Durf ik mijn masker af te zetten?”

In dit artikel wil ik ingaan op het fenomeen: deelpersonen. Wat zijn deelpersonen en wat zeggen die over mij en waarom onderdruk ik bepaalde deelpersonen? Welk belang heb ik daarbij’?

Een artikel waarbij het webinar als ondersteuning geldt. Tijdens het webinar wordt een visualisatie aangeboden die je nu zelf mee kunt doen. Neem de tijd ervoor. Het webinar is ongeveer 40 minuten en dit artikel kost je zo’n 10 minuten.

Erkenning

Ik ben Loek, ik ben Marja, Ik ben Astrid, ik ben Remco.
Wat mijn naam ook is, ik weet dat ik een persoon ben. Ik voel dat ‘ik, ik ben’  hoewel het moeilijk is om uit te drukken wat dat betekent.

Beter is de vraag te stellen: “Wie ben ik?”
Ik zou kunnen zeggen: “Ik ben Loek” maar dat zegt niet alles. Kan ook zeggen: “Ik ben social-pedagoog” omdat dit mijn beroep is, maar dat is het ook niet helemaal. Of ik kan dan zeggen “ik ben vriendelijk” en dan “ik heb ook een jaloerse kant in mij” of “Ik ben de bedenker van een nieuw project in Frankrijk” maar dan nog weet je niet veel van mij.

De lijst kan dan ook heel lang worden. Kwaliteiten, sociale rollen, houdingen,bepaalde gewoontes, zwakheden. De lijst is eindeloos.

Identiteit

Wie is nu toch Loek?Wie ben ik echt?-deelpersoonlijkheid Wat is zijn ware identiteit? Waaraan ontleent hij zijn identiteit?
Toch is onze identiteit geen leeg theoretisch concept.

Ons ik-bewustzijn schijnt elke nacht op te lossen wanneer we gaan slapen, om vervolgens mysterieus weer tevoorschijn te komen wanneer we ‘s morgens ontwaken. Het vermindert wanneer we druk bezig zijn en kan pijnlijk versterkt worden wanneer we ons schamen. Wanneer we staan voor een beslissing kan ons ik-bewustzijn heel erg op de voorgrond staan, net zoals wanneer we uit vrije keuze een zware verantwoordelijkheid op ons nemen.

We nemen gemakshalve aan dat er werkelijk een ‘ik’ is en dat hetzelfde ‘ik’ ‘s avonds gaat slapen en ‘s morgens weer ontwaakt. Ons ik-bewustzijn is dus het kostbaarste wat we hebben, letterlijk, even kostbaar als het leven zelf.

Onze persoonlijkheid

Wie ben ik echt? Wie gaat er schuil achter mijn masker?
Vragen die aangeven dat onze persoonlijkheid niet een geheel vormt maar bestaat uit delen.

Wie ben ik echt?-deelpersoonlijkheidDus als we praten over iemand die koppig is geweest, zeggen we: “Die is koppig!” en worden we misschien kwaad op hem. En als een uur later die persoon vrolijk en opgewekt is, zeggen we: “Goh, hij is veranderd, hij lijkt wel een ander mens!”

Het is niet zo dat wij veranderen. Het is veel meer zo, dat we op verschillende tijden verschillende aspecten van onszelf laten zien. Dus, het deel dat we nu laten zien is niet hetzelfde als dat van een uur geleden.

Eenvoudig gezegd: we spelen verschillende rollen in verschillende situaties, zoals we allemaal wel weten. Maar wat we vaak niet weten – en waar we niet aan denken om te vragen – is: “Wie kiest de rol die gespeeld wordt?”

Kennen van onze deelpersoonlijkheden: Wie ben ik echt?

Vaak zijn wij het niet zelf die een rol kiezen, maar bepaalt de omgeving of de situatie de rol voor ons. En wanneer het ons lukt om op het juiste moment de juiste rol tevoorschijn te halen, zijn we blij en voelen we ons congruent met de situatie.

Wie ben ik echt?-deelpersoonlijkheidEen verdrietige deelpersoonlijkheid gedijt het best in een verdrietige situatie. Een verliefde deelpersoonlijkheid komt het beste tot zijn recht in een verliefde situatie. Wanneer we die twee rollen verwisselen, ontstaan er vreemde taferelen: we staan verliefd te wezen op een begrafenis of we zijn verdrietig in de armen van onze geliefde.

Wanneer we ze beter leren kennen, kunnen we ze, in overeenstemming met onze behoefen en doelstellingen, tot expressive laten komen, zodat ze ons helpen en onze vrienden worden en zodoende, meer en meer, met elkaar in contact komen en een grotere harmonie en integratie teweeg brengen.

Wie ben ik echt? Wie ben ik nog meer? Durf ik mijn masker af te zetten?

Vanuit je opvoeding kunnen bepaalde rollen geautomatiseerd worden. Dat zijn die rollen waaraan steeds gerefereerd wordt. “Hij is zo behulpzaam altijd”, of een deelpersoonlijkheid waarvan je werkelijk last kunt ondervinden: “Zij is mijn beste maatje en als dochter kan ik me geen betere vriendin voorstellen!”

Wow, daar wordt even wel wat neergelegd. Je kunt je dus conformeren aan de rol van de ‘ideale vriendin voor je moeder’ maar die rol is allesbehalve ideaal. Je kunt namelijk niet echt de vriendin van je moeder zijn omdat je haar dochter bent. Moeder-dochter is een rol die je niet kunt inwisselen voor moeder-vriendin. Dan worden er andere eisen en behoeften bij je neergelegd. Met een vriendin wil je lief en leed delen. Je wilt praten over je vriendjes en over je seksuele escapades, dat wil je toch niet met je moeder?

Zichzelf vergeten

Wie ben ik echt?-deelpersoonlijkheidWie ben je?
“Ik ben Hamlet!”  en “ik ben een acteur”
Wie ben je nog meer dan die acteur? In hoeverre zet jij regelmatig een masker op?

Soms vergeten we onszelf en geloven we in slechts die enkele deelpersoonlijkheid die zo vaak op de voorgrond staat. “Ik ben de vriendelijkheid zelve…” zei eens een cliente tegen me.
Dat bleek aardig tegen te vallen nadat ze in een ruzie met haar echtgenoot was terecht gekomen. Ze verweet hem van alles en ze werd furieus. Daarop antwoordde hij: “Jij bent toch de vriendelijkheid zelve, zoals je altijd zegt, dit zullen je vrienden niet geloven?”

Zij reageerde daarop, als door een bij gestoken: “Nou zie je ook eens mijn hekse-kant!”

We hebben veel verschillende rollen in ons. Laat ik eens een scala aan rollen voorleggen, wellicht herken je enkele rollen?

Verschillende rollen

Wie ben ik echt?-deelpersoonlijkheidNatuurlijk heb ik in mijn 40 jarige praktijk heel wat rollen voorbij zien komen. De meest gewone tot de meest extravagante rollen.

De heks, de fanaticus en de strijder. Maar ook de mysticus, de luisteraar en de dommerik. Zit er al een rol bij die je herkent?
De materialist, de kruisvaarder en de saboteur. Die laatste is een geliefde rol van veel mensen om maar niet in beweging te hoeven komen. Vooral om te blijven zitten waar je zit, want dan gebeurt er ook niks.

Wat dacht je van de volgende deelpersoonlijkheden: de idealist, de twijfelaar, de grote wijze, maar ook de conservatieve, het angstige kind en de cynicus, om maar te zwijgen van de gluiperd, de grabbelaar en de minnaar.

Ik weet zeker dat je uit dit scala aan deelpersoonlijkheden rollen haalt, die helemaal op jouw lijf geschreven staan.
En zo wat? Wat moet je ermee?

Gezelschap wil zich organiseren

Wie ben ik echt?-deelpersoonlijkheidAlle rollen hebben een ding gemeen: het zijn deelpersoonlijkheden. Met andere woorden, ze staan niet steeds op de voorgrond maar ze hebben in jouw leven een ‘deeltijd-funktie’.

Dat vraagt om een kritische beschouwing: staat de moeder regelmatig aan de zijkant of toch echt op de voorgrond? Hoe is het gesteld met de zoon of dochter die je bent? Kun jij het onderscheid duidelijk maken en kun jij je in de verschillende situaties ook anders gedragen? Dan voer je al duidelijker de regie over je eigen leven.

De deelpersonen willen echter wel graag samenwerken om te komen tot meer harmonie. De tegenpolen trekken elkaar aan en in hun dualiteit streven ze naar een balans.

Kun je het nog volgen?
Een voorbeeld zal het een en ander duidelijker maken. Ik herken in mezelf de ‘eerlijke deelpersoonlijkheid’, maar besef ook dat ik een ‘oneerlijke deelpersoonlijkheid’ in me heb. Hoe kunnen die elkaars gedrag dan accepteren?

Het H.E.E.L – principe

Wie ben ik echt?-deelpersoonlijkheidHet H.E.E.L – principe gaat uit van de volgende vier fasen:
Herkenen van de deelpersoonlijkheid. ‘Ik ben oneerlijk’;
Erkennen dat je die ‘oneerlijke’ deelpersoonljkheid in je hebt is de volgende fase. Meestal willen we die overslaan omdat erkennen betekent dat we die deelpersoonlijkheid accepteren.

Expressie geven aan de oneerlijke deelpersoonlijkheid. Hoe doe je dat dan? Wat heeft het voor nut? Wat heb je eraan om dat te doen?
In een volgend voorbeeld zal je dat duidelijker worden.

Loslaten is de laatste fase: op het moment dat je de deelpersoon herkent, erkent, expressie eraan geeft kun je besluiten om deze deelpersoon los te laten. Hij krijgt een plek in jouw innerlijk theater.

Mijn innerlijk theater: wie ben ik echt?

Zoals ieder mens moet ik ook belasting betalen. Het ene jaar is dat meer dan het andere jaar. Tijdens mijn studie-periodes naast mijn werk, gaf ik vreselijk veel geld uit aan boeken en stages. Ik was echter ook nonchalant wat bonnetjes betrof.

Een goede vriend van me maakte mijn belastingpapieren in orde en vroeg alsmaar om bonnen. Daarop reageerde ik: “Bij schatting denk ik dat ik afgelopen jaar voor zo’n 1650 euro aan boeken  heb aangeschaft, naast de forse bedragen aan stage-lopen!”

Begeef me op glad ijs….

Wie ben ik echt?-deelpersoonlijkheidHij nam alles over wat ik zei en binnen enkele maanden werd ik ter verantwoording geroepen bij de Inspecteur der Belastingen in Breda.
Nerveus, gespannen liep ik thuis te ijsberen. “Nu val ik door de mand, want ik heb de bonnen niet meer” dacht ik bij mezelf. Tegelijkertijd was er een stemmetje in me dat zei: “Neem de laatst aangeschafte boeken gewoon mee….” En zo geschiede.

 

Stap de kamer binnen op het belastingkantoor nadat ik eerst mijn handen gewassen had. Ze waren plakkerig van het zweet en de angsten die boven kwamen drijven.

 

Echte ontmoeting….geen ambtenaar

Ik ontmoette een heel amabel mens die juist zijn partner door een ongeluk verloren had. Hij vroeg iets over mijn werk en ik ging in op zijn verhaal. Was empathisch en vergat waarvoor ik gekomen was. Zat helemaal in mijn rol als therapeut en na een uur vroeg de ambtenaar aan mij: “Oh, ik zie daar die grote tas, daar zitten de bewijzen in….?”
“Ik heb alle bewijzen meegenomen voor U” zei ik zonder blikken of blozen. Hij zetten een paraaf en we namen afscheid van elkaar.

Buiten, lopend naar mijn auto, dacht ik: “Wie was er nu met mij op bezoek in het kantoor van de belastingen?”
Ik denk dat jij de rollen ook wel herkend hebt: de onzekere, de arrogante, de oneerlijke, de overtuiger, de empathicus, de vriendelijke en de nerveuze.

Al deze deelpersoonlijkheden hadden met elkaar samen gewerkt en van deze ogenschijnlijk ‘spannende ontmoeting’  een waarachtige ontmoeting gemaakt.

Deelpersoonlijkheden zijn elkaars tegenpolen

Wie ben ik echt?-deelpersoonlijkheidVeel van onze deelpersoonlijkheden treden als tegenpolen op. Zijn elkaars dualiteiten. Lang hebben we gedacht dat een positief ingestelde deelpersoon krachtiger is dan zijn negatieve tegenpool.

Dat is niet waar! Naast al jouw positieve deelpersoonlijkheden heb je evenzo velen negatieve deelpersoonlijkheden. Ga maar eens even met me mee in jouw situatie.

De vriendelijkheid zelve…

Jij bent de vriendelijkheid zelve. De tegenpool is de onvriendelijke deelpersoonlijkheid. Wanneer mag die van jou op de voorgrond staan? Liever niet?

Wat denk je dat er gebeurt wanneer je de onvriendelijke deelpersoon steeds ontkent? Hij heeft immers ook een deeltijd-baan bij jou maar hij komt niet aan zijn trekken. Hij zal zich in allerlei bochten wringen om uiteindelijk als een ‘gedrochte’ zich naar buiten te vechten. Dan zijn de gevolgen niet te overzien en verlies jij jouw regie over het leven.

De Telegraaf – sensatie zonder bodem

Dat kun je soms ook in de krant lezen: “Man moordt zijn gezin uit en legt daarna de hand aan zichzelf!” staat als kop boven een krantenartikel. In het artikel worden buren en vrienden geinterviewd en niemand heeft dit zien aankomen. “Hij was zo’n liefdevolle papa, nooit maakte hij ruzie of hadden ze woorden met elkaar!”

Wat had hij dus zijn leven lang gedaan? Alle agressie weggestopt. Hij ontkende de agressieve deelpersonlijkheid in zichzelf. Die bestond niet, die mocht niet bestaan van hem. Door deze te ontkennen, niet te accepteren, laat staan er vorm aan te geven. Nu was die agressie als een gedrocht naar buiten gekomen en was niet te temmen. Hij had zijn hele gezin uitgemoord, inclusief zichzelf.

Gezonde deelpersoonlijkheden

Goddank hebben we allemaal veel gezonde deelpersoonlijkheden. Toch is het belangrijk om geregeld aandacht te hebben voor de echte onruststokers in ons innerlijke theater: de dictator, de martelaar,de teef, de kleefster, de ruziezoeker.

Ontdekken wat ze met elkaar gemeenschappelijk hebben, kan een eerste stap zijn. Toch hebben ze allemaal te maken met een continu verlies van vertrouwen.

Analyse van de deelpersoonlijkheden

Wie ben ik echt?-deelpersoonlijkheidDe dictator heeft te maken met een gemis aan een basaal vertrouwen in zichzelf en in het leven.

Aan de andere kant is de martelaar bang voor de dictator en de kleefster is het uiteindelijke dieptepunt.

Maar de dictator regeert en hij verwacht perfectie in alles, ten aanzien van jouw dagindeling, jouw werk, jouw vrijage,jouw relatie met mensen. Zijn grootste angst is dat alles niet goed geolied zal verlopen als hij de controle verliest.

De martelaar reageert op de kracht van de dictator. Hij heeft het ‘t hardst te verduren van het geweten van de dictator. Hij voelt zich schuldig doordat hij niet goed genoeg is, maar heeft tegelijkertijd ook zelfmedelijden omdat hij zoveel te doen heeft en zo weinig beloond wordt.

De teef is een reactie op het ontkrachten van de martelaar. Hij slaat terug. Is scherp en wreed en weet altijd de zachte plek te vinden. Daarom is hij  gemeen en vernedert zijn echtgenote vooral wanneer er anderen bij zijn.

De kleefster (in mijn voorbeeld is het een man/hoe zou je die noemen?) is ten einde raad. Er schijnt geen uitweg te zijn en is stik jaloers op de dictator die alles voor elkaar krijgt.

Tenslotte de ruziezoeker

De ruziezoeker tenslotte weet geen weg met zijn liefde en zoekt overal iets achter. Hij zoekt ruzie op alle fronten totdat de andere deelpersoonlijkheden zich afscheiden van hem en hem links laten liggen. Dan kan zijn ruzie omslaan in wrok en diepe agressie.

Toch, wanneer alle deelpersoonlijkheden zouden kijken naar de energie van de dictator, dan zouden ze veel kunnen leren.
“Hoe kan ik controle houden over mijn leven door er liefdevol mee om te gaan en op tijd aan de bel te trekken?”

Wie ben ik echt? Wanneer zet ik mijn masker af?

Wie ben ik echt?-deelpersoonlijkheidTijdens de gratis webinars die ik verzorg, loop ik een eindje met je mee in dit bewustwordingsproces.

Je kunt het webinar alsnog bekijken op Faceboek en LinkedIn. Zelfs de visualisatie kun je op jouw manier – zittend of liggend op de bank – ondergaan. De opdracht mag je uitwerken en zelfs naar mij mailen. Je ontvangt dan natuurlijk wel eerlijke feedback. Wanneer je dat op prijs stelt, is dit een mooie manier om thuis jouw ‘bewustwordingsproces’ te verdiepen.

verwante artikelen

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *